Đầu Tư Năng Lượng Lại Giảm Do Lo Ngại An Ninh Và Biến Đổi Khí Hậu

0
36
  • Đầu tư vào lĩnh vực năng lượng toàn cầu đạt 1,8 nghìn tỷ USD vào năm 2017, đánh dấu mức giảm 2% so với năm trước sau khi điều chỉnh lạm phát.
  • Một sự suy giảm mạnh trong chi tiêu cho các nhà máy điện bù đắp sự gia tăng vừa phải trong đầu tư vào hệ thống lưới điện.
  • Chi tiêu cho năng lượng mặt trời và gió đang gia tăng nguồn cung cấp năng lượng tạo ra khí thải carbon thấp, nhưng việc đầu tư vào các nhà máy điện hạt nhân và thủy điện không khí thải lại đang giảm.

Lượng tiền đổ vào ngành năng lượng giảm năm thứ 3 liên tiếp trong 2017, nâng cao mối quan ngại về khả năng của thế giới trong việc cung cấp đủ năng lượng và giải quyết biến đổi khí hậu, Cơ quan Năng lượng Quốc tế đưa tin hôm thứ Ba.

Nhìn chung, các chính phủ và doanh nghiệp chi 1,8 nghìn tỷ USD vào cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và nguồn lực để giữ cho thế giới vận hành. Điều đó có nghĩa là đầu tư năng lượng toàn cầu giảm 2% kể từ năm 2016 sau khi điều chỉnh lạm phát, và IEA cảnh báo xu hướng này dường như không đảo chiều.

Đồng thời, các chính phủ đang gánh vác thêm gánh nặng đầu tư vào lĩnh vực năng lượng, IAE cho biết trong báo cáo thường niên của mình. Các doanh nghiệp nhà nước hiện chiếm 40% tổng đầu tư vào năng lượng, và khoảng 95% chi tiêu trong ngành điện được liên kết với quy định hoặc dựa vào một số hình thức trợ giá.

“Việc đầu tư mạnh mẽ vào năng lượng tái tạo thậm chí còn quan trọng hơn trong việc thúc đẩy việc phát điện tạo ra ít khí thải carbon trong bối cảnh sự sụt giảm mạnh của đầu tư mạnh vào năng lượng hạt nhân mới.” – Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho biết

Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cho biết: “Mặc dù vai trò này ngày càng tăng của các chính phủ, nhưng xu hướng đầu tư năng lượng vẫn chưa đủ để đáp ứng mục tiêu an ninh năng lượng, khí hậu và chất lượng không khí”

Khoản đầu tư đó bao gồm chi tiêu cho các nhà máy điện, lưới điện, giếng dầu và khí đốt mới, và cả các hệ thống để làm cho các tòa nhà tiết kiệm năng lượng hơn.

Tin tốt và tin xấu cho thị trường năng lượng

Ngành điện đã thu hút được nhiều vốn nhất trong năm thứ hai liên tiếp, khoảng 750 tỷ USD. Tuy nhiên, tổng mức đầu tư vẫn giảm 5% so với năm trước, do chi tiêu giảm mạnh cho các nhà máy điện bù đắp cho sự tăng vọt của dòng tiền chảy vào lưới điện.

Chính phủ và các nhà đầu tư đã dành một khoản tiền lớn nhất mọi thời đại là 300 tỷ USD cho các mạng cung cấp điện từ các nhà máy điện đến gia đình và doanh nghiệp, tăng khiêm tốn 1% so với năm ngoái. Chi tiêu chủ yếu là hướng tới việc nâng cấp đường dây truyền tải, hệ thống phân phối và tích hợp công nghệ thông minh để chuẩn bị cho một thế giới có nhiều xe điện và năng lượng tái tạo hơn.

Trong khi đó, chi tiêu cho các nhà máy phát điện – đặc biệt là từ than đá, thủy điện và nhiên liệu hạt nhân – đã có sự trì trệ tồi tệ nhất về đầu tư tổng thể.

Chi tiêu cho các trạm phát điện này giảm 10% trong năm ngoái. Một nửa số giảm là do đầu tư giảm cho các nhà máy đốt than ở Trung Quốc và Ấn Độ , hai nền kinh tế mới nổi mà đang thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Đầu tư vào các nhà máy khí đốt tự nhiên tăng 40%, và chủ yếu đến từ Hoa Kỳ và khu vực Trung Đông – Bắc Phi. Tuy nhiên, quyết định đầu tư cuối cùng – một chỉ báo về hoạt động xây dựng trong tương lai – giảm 23% trong năm ngoái.

Dòng vốn chảy vào năng lượng tái tạo giảm 7%, với sự tăng trưởng trong năng lượng mặt trời và gió bù đắp cho sự sụt giảm trong thủy điện và năng lượng hạt nhân. Năng lượng hạt nhân không hẳn được xem như năng lượng tái tạo, nhưng cả hai loại năng lượng này tương tự nhau vì đều tạo ra điện mà không phát ra khí thải gây ra sự nóng lên toàn cầu như CO2.

“Việc đầu tư mạnh mẽ vào năng lượng tái tạo thậm chí còn quan trọng hơn trong việc thúc đẩy sản xuất điện tạo ra khí thải carbon thấp trong bối cảnh đầu tư mạnh vào điện hạt nhân mới sụt giảm mạnh”, IEA cho biết.

Chỉ riêng ở châu Âu, IEA ước tính việc chấm dứt hoạt động của nhà máy điện hạt nhân đã bù trừ đến 40% lợi ích từ việc sản xuất điện từ các loại năng lượng tái tạo sinh ra ít khí thải carbon kể từ năm 2010.

Chi tiêu cho việc sử dụng năng lượng hiệu quả và khai thác dầu khí tăng

Trong khi chi tiêu để tạo ra năng lượng đang giảm, thì việc đầu tư để giúp các tòa nhà, phương tiện và hoạt động công nghiệp sử dụng năng lượng hiệu quả hơn đang tiếp tục tăng lên. Thế giới đã chi 236 tỷ USD cho việc sử dụng năng lượng hiệu quả trong năm 2017, tăng 3% so với năm trước, phần lớn là các cải tiến về sưởi ấm, làm mát và chiếu sáng trong các tòa nhà.

Tuy nhiên, IEA cảnh báo các khoản đầu tư này đang chậm lại, một phần do việc thực hiện các chính sách về hiệu quả năng lượng diễn ra chậm chạp.

Việc đầu tư cũng tăng lên trong hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí khi giá dầu thô tiếp tục phục hồi. Chi tiêu trong lĩnh vực này đã tăng 4% lên 450 tỷ USD năm ngoái, và IEA hy vọng sẽ tăng thêm 5% trong năm nay lên 472 tỷ USD.

Tuy nhiên, các giàn khoan đang ngày càng chuyển sang các giếng sản xuất dầu và khí đốt cho một thời gian tương đối ngắn. Trong khi đó, đầu tư vào các dự án lớn mang lại lượng nhiên liệu hóa thạch khổng lồ cho nhiều năm, như giếng khoan ngoài khơi mới, hiện chỉ chiếm 1/3 khoản đầu tư.

Bức tranh thậm chí còn là ảm đạm hơn cho ngành sản xuất than. Mặc dù giá tăng gấp đôi đối với loại than được sử dụng trong các nhà máy điện, nhưng đầu tư vào khai thác nguồn cung mới đã giảm 13% trong năm ngoái, giảm xuống dưới mức 80 tỷ USD. Theo IEA, các quyết định đầu tư cuối cùng cho các nhà máy đốt than trong năm 2017 giảm 2/3 so với năm 2010.

“Mối đe dọa của hành động chính sách khắt khe hơn để giải quyết biến đổi khí hậu và ô nhiễm không khí và tăng cường cạnh tranh từ năng lượng tái tạo đang tiếp tục làm giảm động lực đầu tư vào than”, IEA cho biết.

Minh Tin – Theo CNBC