Bốn Át Chủ Bài Của Trung Quốc Trong Cuộc Chiến Thương Mại

0
28

Bắc Kinh đang triển khai một loại vũ khí mà Mỹ không lường trước được

“Chiến tranh thương mại là tốt, và dễ giành chiến thắng.” Vậy, đó là tuyên bố của Donald Trump. Thật thú vị, hãy cùng xem Tập Cận Bình của Trung Quốc đang chứng minh tổng thống Mỹ sai lầm như thế nào ở cả hai mặt trận.

Trump mô tả các cuộc chiến tranh thương mại là tốt (cho nước Mỹ), lập luận này được các đảng viên đảng Cộng Hòa cho là dối trá, họ đưa ra những chỉ trích mạnh mẽ. Ví dụ như: Thượng nghị sĩ Ben Sasse cảnh báo rằng chính sách bảo hộ là “sẽ làm cho (nước Mỹ) lặp lại năm 1929 một lần nữa.” Quan điểm dễ chiến thắng của Trump về chiến tranh thương mại mâu thuẫn với gói hỗ trợ lên tới 12 tỷ đô la cho nông dân Mỹ để giúp họ vượt qua khó khăn của chiến tranh thương mại, một số người trong số họ ở bang Sasse của Nebraska.

Tuy nhiên, khảo nghiệm thực tế đến từ đất nước Trump nghĩ rằng ông ta có thể đánh bại chỉ với vài chính chính sách thuế quan đánh vào hàng hóa.

Đúng là xuất khẩu của Trung Quốc đang chịu đồn đau. Nhưng Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore cũng thế, đây là những nước đối tác giao thương với Trung Quốc nhiều hơn bất cứ ai khác. Nhiều thị trường bị báo động khi Trump phàn nàn rằng người Mỹ đang ở thế bất lợi vì đô la của họ rất mạnh. Vị tổng thống thậm chí còn chỉ trích Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell chỉ vì thực hiện công việc của ông và tăng lãi suất.

Có rất nhiều cách để Trung Quốc đánh trả. Ông Tập có thể hạ giá đồng nhân dân tệ để mở rộng thị trường toàn cầu của các công ty Trung QUốc. Ông ta có thể đặt ra nhiều thủ túc giấy tờ, rào cản chính sách cho các công ty sản xuất tại Trung Quốc, bao gồm cả Apple. Giấy phép có thể khó khăn hơn để xin được và kiểm tra nhà máy sẽ diễn ra thường xuyên hơn. Bắc Kinh có thể tiếp cận những thị trường với nhiều ưu đãi như châu Á và châu Âu. Và tại sao không khuyến khích tẩy chay hàng hóa Mỹ rộng rãi?

Nhưng Trung Quốc đang lặng lẽ nhắc nhở Nhà Trắng, nó cũng giữ những lá bài át chủ bài phi thương mại. Dưới đây là bốn nước cờ Trung Quốc đang cất dấu:

Một, đánh vào các thương vụ giao dịch giữa các doanh nghiệp. Trump đang hỗ trợ những gã khổng lồ trong ngành kinh tế bằng mọi giá: Đổi lấy việc phải chịu sự hỗn loạn về chính sách, các công ty nhận được sự cắt giảm thuế và cải cách pháp lý. Tuy nhiên, một công ty có trụ sở tại San Diego Qualcomm có thể bỏ qua việc mất đi một số lượng người mua. Tuy nhiên nỗ lực mua hãng sản xuất chip NXP Hà Lan trong nhiều năm qua của họ giá 44 tỷ USD đã trở thành khoản thiệt hại thế mạng trong cuộc chiến thương mại của Trump.

Trung Quốc là một trong nhiều khu vực pháp lý cần thiết để ký hợp đồng giá thầu phức tạp cho NXP của Qualcomm. Các nhà phân tích hiểu được Bắc Kinh không làm như vậy là quả báo cho chính sách thuế quan của Trump.

Ngoài ra, Bắc Kinh có thể ngăn dòng chảy của “kỳ lân đại lục” – các công ty khởi nghiệp trị giá hơn 1 tỷ đô la – khỏi việc niêm yết trên các sàn giao dịch của Mỹ. Kể từ tháng Ba, khi Trump bắt đầu thảo luận về thuế quan, dòng chảy niêm yết lên sàn của các công ty Trung Quốc mà người Mỹ ưa thích đã cạn kiệt. Mất mát của Phố Wall có thể là mốn hời của Hồng Kông khi Bắc Kinh cho Trump thấy ai mới là ông chủ.

Hai, tuyên bố rằng Facebook đang đi sai đường. Vũ khí phi thương mại của Trung Quốc xuất hiện để ngăn chặn công cuộc mở rộng đế chế của Mark Zuckerberg. Trong cùng tuần cổ phiếu của Facebook giảm 20% trong một ngày, Bắc Kinh đã hủy bỏ hồ sơ đăng ký của Facebook để mở một công ty con trị giá 30 triệu USD (mặc dù tin tức trước đó là hồ sơ này đã được thông qua). Công ty startup ở Hàng Châu sẽ đánh dấu sự khởi đầu của một tình bạn kinh doanh quan trọng – thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới và nền tảng truyền thông xã hội lớn nhất.

Trong bối cảnh những khó khăn đang tiến sâu vào nước Mỹ, và những kiểm soát ngặt nghèo về luật lệ đang diễn ra ở Đồi Capitol, Zuckerberg đang lo lắng liệu có thể nhận được một nút “like”, sự thông qua của quốc gia đông dân nhất thế giới. Vì Mark gần như chắc chắn sẽ phải chấp nhận cho ra một phiên bản “lite” của Facebook thỏa mãn các nguyên tắc kiểm duyệt của ông Tập, những rủi ro tới từ những luật lệ của Đảng Cộng sản không còn lớn. Rất khó để không liên hệ thời điểm từ chối Facebook của Bắc Kinh và chính sách thuế quan của Trump.

Vào tháng 4 năm 2017, Facebook đã lặng lẽ tung ra một ứng dụng chia sẻ ảnh ở Trung Quốc có tên là Colorful Balloons (Bong bóng đầy màu sắc). Zuckerberg có thể sẽ phải hài lòng với điều đó cho đến khi người Mỹ chọn một nhà lãnh đạo ít thất thường hơn.

Ba, Đài Loan. Một lần nữa, các chuyên gia có thể giả vờ rằng chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên, khi mà các hãng hàng không Mỹ bị Bắc Kinh ép từ bỏ thị trường Trung Quốc đang phát triển hay tuân theo hướng dẫn mô tả Đài Loan như một phần của Trung Quốc trên trang web của họ. Trong những tháng gần đây, American Express, Citibank và Goldman Sachs đã bảo vệ doanh nghiệp của họ bằng cách chấp nhận bất kỳ đề nghị nào của Trung Quốc và Đài Loan không phải là một vùng lãnh thổ. Hãng bán lẻ quần áo Gap xin lỗi vì đã bán áo phông không phù hợp với tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh. Costco, một nhà bán lẻ khác, gặp rắc rối với bản đồ trên trang web của hãng.

Các hãng hàng không gặp rắc rối – cảm thấy bị phản bội ở Đài Bắc, nơi một chính phủ được bầu dân chủ đấu tranh để duy trì quyền tự chủ. Vào tháng 5, Cộng hòa Dominica đã chuyển sang trung thành với Tập, cắt giảm số lượng các quốc gia và vùng lãnh thổ mà nước này thừa nhận, chấm dứt quan hệ ngoại giao với chính phủ Đài Loan. Hầu hết trong số họ là các quốc đảo nhỏ hoặc các quốc gia nhỏ ở châu Mỹ Latinh.

Tuần trước, các hãng vận tải Mỹ, Delta và United đã đồng ý ngừng sử dụng địa điểm “Đài Loan” một mình trong lịch trình của họ, thêm cụm từ “Trung Quốc” sau đó. Hồi tháng Năm, Nhà Trắng chỉ trích yêu cầu của Trung Quốc là “phi lý kiểu Orwell” – “Orwellian nonsense”, mô tả này bằng cách nào đó cũng đúng với những tấn công một chiều mà Trump đang thực hiện. Đó là một tiền lệ nguy hiểm. Bây giờ Bắc Kinh biết rằng nước này có thể gây sức ép với những công ty lớn nhất nước Mỹ, ông Tập có thể thử điều gì tiếp theo đây?

Bốn, rút vốn khỏi các khoản vay của Washington. Đầu năm nay, Bắc Kinh bắt đầu gợi ý làm chậm lại, hoặc dừng lại hoàn toàn, chương trình mua nợ của Mỹ. Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất của trái phiếu và trái phiếu kho bạc nước Mỹ, chỉ dưới 1,2 nghìn tỷ đô la. Mối lo đầu tiên đến sau khi đảng của Trump thông qua một khoản cắt giảm thuế khổng lồ trị giá 1,5 nghìn tỷ đô la mà nền kinh tế không cần. Bắc Kinh lo lắng về những rủi ro Trung Quốc phải chịu sau động thái đầy nguy hiểm của Trum đối với xếp hạng tín dụng của nước Mỹ.

Tình huống này đã tạo ra đòn bẩy to lớn cho ông Tập. Để tài trợ cho gối kích thích thuế lớn nhất trong nhiều thập kỷ, Washington dựa vào các ngân hàng châu Á. Nếu Trung Quốc tẩy chay vài cuộc đấu giá Trái phiếu Kho bạc tiếp theo, hoặc bán phá giá lượng lớn số trái phiếu đang nắm giữ, cả thị trường rúng động. Các nước nắm giữ trái phiếu Mỹ hàng đầu khác như Nhật Bản, Đài Loan, Ấn Độ và Singapore cũng có thể sẽ bán tháo théo.

Chắc chắn, đó sẽ là một chiến thắng phải trả giá đắt. Sóng gió nền kinh tế Mỹ gặp phải cũng sẽ đánh trả lại Trung Quốc, đánh mạnh vào xuất khẩu của nước này. Nhưng chiến tranh thương mại của Trump nhỏ giọt với chủ nghĩa kinh tế hư vô, làm tổn thương người Mỹ nhiều như bất cứ ai. Nhưng Trung Quốc cũng có thể chơi trò chơi đó.

Không hề “dễ dàng”, ông Tập là một chính trị gia ưa dùng các đòn bẩy, vốn Nhà Trắng chưa được trải nghiệm. Tập Cận Bình giờ đây có khả năng đào sâu hơn nữa bằng cách sáng tạo, khiến Trump đẩy mạnh hơn nữa. Và chiến tranh thương mại không có gì “tốt” cho sự tăng trưởng toàn cầu.

Vân Anh – Theo Nikkei