Cách Đầu Tư Vào Cổ Phiếu

154

Học cách đầu tư bắt đầu từ việc học phương thức đầu tư vào . Theo lịch sử thì, lợi tức từ đầu tư vào vốn chủ sở hữu đã vượt xa nhiều loại tài sản khác, khiến chúng trở thành công cụ đắc lực cho những người muốn gia tăng giá trị của cải. Bài hướng dẫn này sẽ giúp bạn thấu hiểu cách khởi động hành trình đầu tư của mình qua việc học cách mua . Với kiến thức cơ bản này trong tay, bạn có thể tiếp tục chặng đường bằng cách chuyển sang các hình thức đầu tư khác.

Nên mua loại cổ phiếu nào?

Có nhiều cách để đầu tư vào cổ phiếu. Bạn có thể chọn một trong số những cách tiếp cận sau hoặc sử dụng hết cả ba. Cách mua cổ phiếu phụ thuộc vào mục tiêu đầu tư và mức độ mong muốn chủ động quản lý cá nhân của bạn.

●    Đầu tư vào các . Nếu bạn thích nghiên cứu cũng như đọc về thị trường và các công ty, việc mua các cổ phiếu độc lập sẽ là một cách tốt để bắt đầu đầu tư vào cổ phiếu. Ngay cả khi giá cổ phiếu của một số công ty có vẻ khá cao, bạn vẫn có thể cân nhắc mua cổ phiếu lẻ (fractional shares) nếu bản thân chỉ mới bắt đầu và chỉ có sẵn một lượng tiền khiêm tốn.

●    Đầu tư vào các (ETF). Các quỹ này mua nhiều cổ phiếu riêng lẻ để bám sát một chỉ số cơ bản. Đầu tư vào một quỹ ETF giống như việc mua cổ phiếu từ rất nhiều công ty trong cùng ngành hoặc bao gồm một chỉ số chứng khoán, như là S&P 500. Cổ phần trong ETF giao dịch trên sàn giao dịch giống như cổ phiếu, nhưng chúng có sự đa dạng hóa cao hơn nhiều so với việc sở hữu một cổ phiếu độc lập duy nhất.

●    Đầu tư vào cổ phiếu. Các có chung một số điểm tương đồng nhất định với các quỹ ETF, nhưng cũng có những điểm khác biệt quan trọng. Các được quản lý tích cực có các nhà quản lý, họ lựa chọn các cổ phiếu khác nhau để cố gắng đánh bại một chỉ số chuẩn (benchmark index). Khi mua cổ phiếu từ của một cổ phiếu, lợi nhuận của bạn đến từ cổ tức, thu nhập lãi và lãi vốn. Các quỹ chỉ số chi phí thấp hơn là những có cách hoạt động giống như các quỹ ETF hơn.

Hãy nhớ rằng không có cái gọi là cách đúng hay cách sai để đầu tư vào cổ phiếu. Việc tìm kiếm sự kết hợp tốt nhất giữa các cổ phiếu riêng lẻ, các quỹ hoán đổi danh mục và quỹ tương hỗ có thể sẽ gặp phải ít nhiều thử nghiệm và sai lầm trong thời gian mình còn đang học cách đầu tư và xây dựng danh mục đầu tư cá nhân.

Cách đầu tư vào cổ phiếu

Có nhiều tài khoản và nền tảng mà bạn có thể sử dụng để mua cổ phiếu. Bạn có thể tự mua cổ phiếu thông qua một nhà môi giới trực tuyến, thuê một hoặc một cố vấn robo để mua cổ phiếu giúp mình. Phương pháp tốt nhất sẽ là phương thức phù hợp với mức độ nỗ lực và hướng dẫn mà bạn muốn đầu tư vào quá trình quản lý các khoản đầu tư của mình.

●     Mở một tài khoản môi giới. Nếu có hiểu biết cơ bản về đầu tư rồi, bạn có thể mở và mua cổ phiếu. Một tài khoản như vậy sẽ cho bạn quyền quyết định khi chọn và mua cổ phiếu.

●     Thuê cố vấn tài chính. Nếu muốn nhận được thêm lời khuyên và hướng dẫn cho việc mua cổ phiếu cũng như các mục tiêu tài chính khác, hãy cân nhắc thuê người cố vấn tài chính. Một cố vấn tài chính giúp bạn xác định các mục tiêu tài chính cá nhân, sau đó mua và quản lý các khoản đầu tư giúp bạn, bao gồm việc mua cổ phiếu. Cố vấn tài chính có thu phí, có thể là phí thường niên, phí cho mỗi giao dịch hoặc tỷ lệ phần trăm của tài sản mà họ quản lý.

●     Chọn một cố vấn robo (robo-advisor). Cố vấn robo là một cách đơn giản, không đắt đỏ để đầu tư vào cổ phiếu. Hầu hết các cố vấn robo mang tiền của bạn đầu tư vào các danh mục đầu tư khác nhau của những quỹ ETF, mua tài sản và quản lý danh mục đầu tư cho bạn. Giải pháp này ít tốn kém hơn so với các cố vấn tài chính, nhưng bạn sẽ hiếm khi có được lợi ích của việc có một con người thực thụ trả lời các câu hỏi và hướng dẫn cho những lựa chọn của mình.

●     Sử dụng chương trình mua (direct stock purchase plan – DSPP). Nếu bạn muốn đầu tư vào chỉ một vài cổ phiếu thôi thì có rất nhiều công ty hàng đầu, nổi tiếng và được nhận biết trên toàn quốc gia (blue-chip company) cung cấp các chương trình cho phép bạn trực tiếp mua cổ phiếu của họ. Nhiều chương trình còn cung cấp giao dịch không mất tiền hoa hồng, nhưng có thể sẽ yêu cầu chi phí khác khi bạn bán hoặc chuyển nhượng cổ phiếu.

Hãy nhớ rằng cho dù có chọn phương thức đầu tư vào cổ phiếu là gì đi chăng nữa, khả năng cao là bạn sẽ phải trả phí tại thời điểm nào đó để mua hay bán cổ phiếu, hoặc để quản lý tài khoản. Hãy chú ý đến các khoản phí và tỷ lệ chi phí đối với cả quỹ tương hỗ và quỹ ETF. Đừng ngại ngùng hỏi về việc xếp lịch chi phí hay trò chuyện với người đại diện mảng dịch vụ khách hàng tại công ty môi giới trực tuyến hoặc cố vấn robo để được tư vấn về những khoản phí khách hàng như bạn sẽ có thể gặp phải.

Cách mua cổ phiếu bằng tài khoản đầu tư

Có nhiều loại tài khoản khác nhau cho phép bạn mua cổ phiếu. Những lựa chọn được nêu ở trên cung cấp một vài hoặc tất cả các tài khoản đầu tư khác nhau dưới đây, tuy vậy một số sẽ chỉ có sẵn thông qua nhà tuyển dụng của bạn.

●    Tài khoản hưu trí: Hai loại tài khoản hưu trí phổ biến, thông dụng nhất là 401(k) và tài khoản hưu trí cá nhân (IRA). Loại 401(k) chỉ có sẵn thông qua nhà tuyển dụng, trong khi với IRA thì bất cứ ai cũng có thể mở tài khoản thông qua nhà môi giới trực tuyến hoặc cố vấn robo. Những tài khoản này thường cung cấp những khoản lợi ích thuế, khuyến khích bạn tiết kiệm cho thời gian nghỉ hưu, nhưng đồng thời cũng đi kèm với giới hạn đóng góp hàng năm. Các loại tài khoản hưu trí khác bao gồm 401(b), SEP-IRA và solo 401(k).

●    Tài khoản đầu tư chịu thuế. Các tài khoản hưu trí nêu ở trên thường nhận được áp dụng một số hình thức xử lý thuế đặc biệt cho các khoản đầu tư và có giới hạn cho khoản đóng góp. Tiền thu được từ đầu tư chứng khoán thực hiện trong những tài khoản đầu tư chịu thuế được xem như là thu nhập thường xuyên, không phải chịu xử lý thuế đặc biệt nào. Hơn nữa, cũng không có mức giới hạn đóng góp đối với dạng tài khoản này.

●     Tài khoản tiết kiệm giáo dục: Nếu bạn tiết kiệm tiền cho mục đích giáo dục hợp chuẩn, các chương trình tiết kiệm giáo dục sẽ cho phép bạn đầu tư vào cổ phiếu, thông thường là thông qua các quỹ tương hỗ và danh mục đầu tư ngày mục tiêu (target-date portfolio). Những tài khoản này bao gồm Chương trình 529 (529 Plan) và Tài khoản tiết kiệm giáo dục Coverdell (Coverdell Education Savings Accounts)

Tùy thuộc vào việc bạn muốn mình chủ động đến mức nào khi đầu tư cổ phiếu, bạn sẽ thiết lập tài khoản đầu tư hoặc là qua nhà môi giới (trực tuyến hay thông qua nhà tư vấn tài chính), thông qua ngân hàng của mình (đối với các tài khoản tiết kiệm giáo dục Coverdell), hoặc thông qua nhà tuyển dụng (đối với các chương trình tài trợ bởi các nhà tuyển dụng lao động).

Cách cấp tiền cho tài khoản

Nếu dự định mua cổ phiếu thông qua tài khoản hưu trí như loại IRA, có thể bạn sẽ muốn gửi một khoản tiền theo định kỳ hàng tháng. Ta lấy ví dụ như: giới hạn đóng góp vào năm 2020 cho một tài khoản IRA là 6.000 USD đối với người dưới 50 tuổi và 7.000 USD với độ tuổi từ 50 trở lên. Nếu đặt mục tiêu tận dụng tối đa mức giới hạn trong năm, bạn có thể đặt một khoản tiền gửi định kỳ 500 USD mỗi tháng, nhằm thỏa mãn giới hạn tối đa đó.

Nếu bạn mua cổ phiếu thông qua chương trình nghỉ hưu được nhà tuyển dụng tài trợ như loại 401(k), bạn sẽ cần phải chi ra rõ tỷ lệ phần trăm của khoản thanh toán hoặc số tiền cố định mà mình muốn được khấu trừ từ mỗi khoản lương.

Đối với những loại tài khoản đầu tư khác, hãy lập ra mục tiêu đầu tư rõ ràng rồi sau đó quyết định mình muốn đầu tư bao nhiêu từ ngân sách hàng tháng vào cổ phiếu. Bạn có thể chọn cách chuyển tiền vào tài khoản theo hướng thủ công (tự tay chuyển), hoặc là hoặc thiết lập một khoản tiền gửi định kỳ, nhằm duy trì mục tiêu đầu tư cổ phiếu của bản thân phát triển theo đúng như dự định.

Dưới đây là một số điều cần lưu ý khi đặt ra ngân sách đầu tư và cấp tiền cho tài khoản của mình:

●     Hạn mức tối thiểu của quỹ tương hỗ. Nhiều quỹ tương hỗ cổ phiếu có mức quy định số lượng tối thiểu cho lượt mua ban đầu. Hãy đảm bảo là bạn nghiên cứu vài tùy chọn khác nhau để tìm ra những quỹ có hạn mức tối thiểu thấp hoặc bằng 0  để bạn có thể bắt đầu đầu tư vào cổ phiếu càng sớm càng tốt.

●     Phí hoa hồng cho giao dịch. Nếu tài khoản môi giới của bạn tính phí hoa hồng giao dịch, có thể bạn sẽ muốn cân nhắc tăng số dư của mình để mua cổ phiếu, đặc biệt là những cổ phiếu riêng lẻ, cho đến khi tiền hoa hồng chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số tiền đầu tư của mình.

●     Chi phí trong quỹ tương hỗ: Khi đầu tư vào một quỹ tương hỗ cổ phiếu, hãy xem qua kỹ càng lại những phụ phí đi kèm với số cổ phiếu mà mình mua. Một số quỹ tương hỗ có khoản phí trả trước hoặc trả sau cho việc chuyển nhượng cổ phiếu, sẽ được tính kèm khi bạn giao dịch. Mặc dù không phải tất cả các quỹ tương hỗ nào cũng có phần này, tốt hơn vẫn nên biết trước khi đầu tư để bạn có thể tránh được các chi phí bất ngờ.

Bắt đầu đầu tư vào cổ phiếu

Hãy chọn cổ phiếu riêng lẻ, quỹ ETF hay quỹ tương hỗ phù hợp với sở thích đầu tư cá nhân và rồi bắt đầu việc đầu tư. Nếu bạn chọn cách làm việc với cố vấn robo, hệ thống sẽ đầu tư khoản tiền bạn mong muốn vào một danh mục đầu tư được lên kế hoạch trước, khớp với những mục tiêu bạn đề ra. Nếu bạn chọn tin tưởng cố vấn tài chính, họ sẽ đầu tư vào cổ phiếu hoặc các quỹ cho bạn sau khi hai bên đã thảo luận rõ ràng.

Sau khi thực hiện thành công lệnh giao dịch rồi, trong tài khoản của bạn sẽ có chứng khoán, và bạn sẽ bắt đầu tận hưởng phần thưởng từ của thị trường chứng khoán. Trong quá trình nền kinh tế thay đổi, nguồn tiền của bạn sẽ nhận cổ tức và trải qua cả thua lỗ, nhưng nhìn lâu dài thì bạn đang tham gia vào một lĩnh vực đầu tư mà trước giờ đã giúp các nhà đầu tư gia tăng giá trị của cải của mình trong vòng hơn một thế kỷ.

Trong khi mua những cổ phiếu đầu tiên, hãy xem xét đăng ký tham gia kế hoạch tái đầu tư cổ tức (DRIP). DRIP lấy cổ tức bạn kiếm được từ cổ phiếu, có thể là từ cổ phiếu riêng lẻ, quỹ tương hỗ hoặc các công ty ETF, và tự động tái đầu tư số cổ tức này vào quỹ hoặc cổ phiếu. Có thể sau đó bạn sẽ sở hữu cổ phiếu lẻ thôi, nhưng nhiều phần trong số tiền của bạn sẽ vẫn đang giao dịch để sinh lời hơn là nằm “bất động” dưới dạng tiền mặt.

Đặt ra lịch trình đánh giá danh mục đầu tư

Một khi đã bắt đầu xây dựng danh mục đầu tư cổ phiếu rồi, bạn sẽ muốn thiết lập một lịch trình để kiểm tra, đối chiếu các khoản đầu tư cá nhân và nếu cần thì điều chỉnh, cân đối lại. Lịch xem xét sẽ giúp bạn đảm bảo rằng danh mục đầu tư của mình có sự cân bằng giữa các loại các cổ phiếu phù hợp với mức độ chấp nhận rủi ro và mục tiêu tài chính cá nhân. Những thay đổi của thị trường có thể làm tài sản của bạn mất ổn định, vậy nên việc kiểm tra thường xuyên có thể giúp bạn nhận thấy và thực hiện các giao dịch sinh lãi, qua đó kiểm soát tốt danh mục đầu tư mình.

Bạn không cần phải kiểm tra danh mục đầu tư hàng ngày đâu, lịch trình định kỳ hàng tháng hoặc hàng quý là nhịp độ ổn rồi. Khi xem qua và đánh giá lại danh mục đầu tư của mình, hãy nhớ rằng mục tiêu là mua thấp và bán cao. Đầu tư vào cổ phiếu là việc nỗ lực lâu dài. Bạn rồi sẽ trải qua những biến động không thể tránh khỏi khi nền kinh tế phát triển qua các chu kỳ thông thường của nó.

Theo Minh Thanh