Đóng Cửa Do Vi Rút Corona Chính Là Đầu Tư Cho Sự Sống Còn

29

Quang cảnh một con đường vắng tanh ở Midtown Manhattan, New York, sau khi vi rút corona bùng phát vào ngày 20/3/2020.

Thông thường, tỷ lệ thất nghiệp cao và sản lượng kinh tế giảm mạnh có thể coi là thảm kịch.

Lần này, khi vi rút corona “trói chân” hàng triệu người Mỹ và khiến cho nền kinh tế Hoa Kỳ phải đóng cửa, ta nên coi nó như một khoản đầu tư vào y tế công để tạo dựng nền tảng cho sự phục hồi nhanh chóng.

Đó là quan điểm của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang St. Louis James Bullard. Ông này cho rằng nền kinh tế Hoa Kỳ có khả năng tổn thất 2,5 nghìn tỷ USD và đây là điều cần thiết, có thể xoay sở được nếu các quan chức có những động thái nhanh nhạy và có những suy nghĩ đơn giản. Đây dường như một quan điểm độc lạ trong bối cảnh tâm lý bất an bao trùm toàn thế giới. Bullard vẫn cho rằng các biện pháp đóng cửa, bế quan tỏa cảng đang được tiến hành là vô cùng cần thiết để rút ngắn diễn tiến của đại dịch.

Ngoài ra, chính quyền liên bang cũng cần hỗ trợ nhiều để duy trì dân số sau giai đoạn cách lý sắp tới và đưa nền kinh tế đi lên sau khi cơn bão này đi qua.

Đối với Bullard, điều đó có nghĩa là:

  • Bù đắp số tiền lương bị tổn thất.
  • Bù đắp cho những doanh nghiệp chịu tổn thất.
  • Không đưa ra bất kỳ câu hỏi nào.

Ông này không đưa ra nhận định gì về gói cứu trợ hay “rủi ro đạo đức”. Và, trên hết, khi bạn có thể tính toán được những tổn thất, đừng gọi đó là suy thoái.

Sự suy thoái xuất hiện khi các hoạt động bị thu hẹp lại do những lý do thông thường, thậm chí có thể dự đoán được và nó đánh dấu sự kết thúc của chu kỳ kinh doanh thông thường. Bullard cho rằng đây không thể là một cuộc suy thoái.

Hãy coi đây là một khoản đầu tư lớn vào y tế công”, Bullard nói trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại vào thứ Sáu.

Số lượng khai báo thất nghiệp cao đến mức điên rồ?” Chẳng hề gì.  

Bullard đưa ra nhận định trên trong bối cảnh các nhà lập pháp Hoa Kỳ tranh luận về việc tung ra các biện pháp kinh tế khẩn cấp trị giá 1 nghìn tỷ USD trở lên, một con số mà Bullard cho rằng có thể chưa đủ để đáp ứng nhu cầu.

Tuy nhiên, nhiều câu hỏi từ cuộc khủng hoảng kinh tế 2007-2009 vẫn chưa tìm ra câu trả lời thích đáng: ai xứng đáng với điều gì, liệu các tập đoàn có nên được giúp đỡ hay không và chính phủ nên hào phóng như thế nào với người lao động.

Sự lây lan của vi rút corona đã khiến cho những vấn đề này thêm một lần nữa nổi lên trên toàn thế giới, nhưng ngày nay sự cần kíp trong việc tìm kiếm câu trả lời đã đánh bay sự do dự của giới chức. Hôm thứ Sáu, Thủ tướng Anh Vladimir Johnson tuyên bố sẽ tăng 80% tiền lương toàn quốc trong ba tháng tới.

Những ngày gần đây, nhiều quan chức Fed đã kêu gọi chính phủ cần có những biện pháp tài khóa mạnh mẽ hơn, nhưng Bullard đã tiến một bước xa hơn khi ông này kêu gọi chính phủ Hoa Kỳ cần phải tính đến chuyện được mất.

Ông nói rằng giờ đây các nhà kinh tế và các nhà hoạch định chính sách nên thay đổi quan điểm của họ về dữ liệu bởi hiện nay số lượng dữ liệu có giá trị là rất ít.

Số lượng khai báo thất nghiệp tăng mạnh trong thời gian gần đây? Nó là một điều tốt, một dấu hiệu cho thấy các biện pháp ổn định của chính phủ đang được sử dụng hiệu quả. Hy vọng rằng các chương trình như vậy sẽ được tận dụng triệt để trong vài tuần tới, ông nói.

Nếu sản lượng kinh tế giảm một nửa trong Q2, hãy cho rằng đó là một điều may mắn, chứ không phải tổn thất lớn chưa từng có. Nó có nghĩa là các doanh nghiệp chủ ý đóng cửa và các khách hàng của họ chủ động ở trong nhà.  

Chúng ta không cố gắng tăng sản lượng và thu nhập trong Q2. Chúng ta đang cố gắng duy trì nó”, ông Bullard nói.

Bạn muốn vốn của mình không xê xích. Hãy đóng cửa nhà máy … Sau đó mở trở lại.”

Có khả năng tỷ lệ thất nghiệp là 30%

Bullard là một trong số những quan chức tại Fed ban đầu cho rằng thiệt hại kinh tế mà vi rút để lại sẽ không lớn, cũng giống như những thảm hại y tế khác như SARS và ebola.

Hiện tại, họ đang cố gắng mở ra những chương trình mới để duy trì sự hoạt động của thị trường và hỗ trợ nền kinh tế đang bị đình trệ.

Cũng giống như các đồng nghiệp của mình, ông nói rằng ông sẵn sàng làm nhiều hơn thế, bao gồm cả vận dụng nhiều hơn quyền cho vay trực tiếp của Fed, nếu cần.

Đây mới chỉ là những ngày đầu và chúng tôi sẵn sàng làm nhiều hơn nữa. Bản thân tôi cũng sẵn sàng làm nhiều hơn”, ông nói.

Bullard cũng không vòng vo khi nói về vấn đề nan giải được đặt ra, ông nói rằng ngành kinh tế đang “quay cuồng” khi cố gắng lý giải những gì đang diễn ra.

Những yếu tố vốn dĩ luôn tốt đẹp, việc làm và sản xuất, giờ đây lại có diện mạo xấu xí và những con số hiển hiện trên các mặt báo khiến cho ta không khỏi choáng váng.

Bullard ước tính tỷ lệ thất nghiệp có thể lên tới 30%, cao hơn cả trong thời kỳ Đại suy thoái và cao gấp ba lần so với cuộc suy thoái 2007-2009.

Sản lượng trong Q2 có thể chỉ bằng nửa mức bình thường, khoảng 2,5 nghìn tỷ USD sẽ bay biến.

Điều đó là không thể tránh khỏi nếu buộc phải kiềm chế loại vi rút này qua hình thức “cách ly xã hội” hoặc qua lệnh trú ẩn tại chỗ của chính phủ.

Giữ cho tất cả mọi người toàn vẹn

Tất cả những điều này chưa thể tàn phá nền kinh tế. Quốc hội đã bắt đầu đưa ra một số hỗ trợ.

Bullard cho biết, mục tiêu cốt lõi tương đối đơn giản: “Giữ cho tất cả mọi người, mọi hộ gia đình và doanh nghiệp toàn vẹn trong suốt Q2”. Có thể hiện thực hóa điều này bằng cách nhanh chóng mở rộng bảo hiểm thất nghiệp để giúp trang trải cho khoản tiền lương bị mất, và thông qua việc cấp các khoản tài trợ và cho vay kinh doanh để bù đắp tổn thất từ ​​khoản vốn không được đưa vào sử dụng.

Từ quan điểm kinh tế vĩ mô, ông lập luận rằng đây là một vấn đề có thể kiểm soát được. Ông nói có lẽ tổn thất nửa nghìn tỷ đô la sản lượng sẽ được tính bằng mức tiêu thụ không được dùng đến, đó là giá trị của số vé xem phim và quần áo không ai mua và những chuyến đi mà mọi người không thực hiện.

Đối với 2 nghìn tỷ USD còn lại, Bullard cho biết chính phủ liên bang nên vay và phân phối nó cho người dân và doanh nghiệp.

Đó là điều hoàn toàn khả thi” – ông nhắc đến nỗ lực hạn chế thiệt hại kinh tế. “Việc đóng cửa một phần nền kinh tế Hoa Kỳ đã được lên kế hoạch và thực hiện bài bản. Chúng ta đang phải điều chỉnh lại sản lượng nhằm đáp ứng các hướng dẫn về y tế … Chuyển thu nhập cho các hộ gia đình bị ảnh hưởng.”

Đây gọi là cứu trợ mùa đại dịch”, Bullard nói. “Chuyển sang cho những doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề. Kinh tế vẫn sẽ như vậy. Hoạt động sản xuất hàng hóa vẫn sẽ giống như trước đây.”

Thu Trang – Theo CNBC