Những Kênh Đầu Tư Mà “Tay Ngang” Nên Tránh

64

vỡ lòng: biết thứ cần tránh trước tiên

Đối với những ai mới chập chững bước vào thế giới đầu tư, có thể chỉ là sinh viên vừa tốt nghiệp thôi hoặc cũng có thể là người thừa kế khối tài sản lớn, thì có một số loại hình đầu tư mà các bạn “ma mới” này nên cân nhắc tránh xa cho đến khi bạn vững kiến thức hơn về tài chính, kế toán và kinh doanh nói chung. Nếu không có kinh nghiệm và bộ óc sâu sắc để có thể phân biệt lợi và hại thì bạn sẽ khó có thể thành công về tài chính trừ khi may mắn hứng được “sung rụng”; bạn sẽ không bao giờ muốn thấy nguồn tiền hưởng tuổi hưu và mức sống của mình bị đe dọa đâu đúng không?

Điều quan trọng nhất cần xem xét khi đầu tư và bảo vệ tài sản cá nhân là bạn phải đảm bảo rằng mỗi loại hình tài sản trong danh mục đầu tư đều phải trong trạng thái tốt, được gìn giữ thận trọng và quản lý tốt. Mặc dù trong đường đời bạn vẫn sẽ gặp những cú sốc khó chịu (cuộc sống là vậy!), nhưng cách tiếp cận thận trọng này có thể giúp bạn giảm thiểu thiệt hại do những sự kiện đó gây ra.

Các có tỷ lệ chi phí quỹ cao

Tỷ lệ chi phí (expense ratio) quỹ tương hỗ là tỷ lệ phần trăm trên số tiền đầu tư của bạn mà bạn phải đóng cho công ty quản lý mỗi năm. Các công ty vận hành quỹ tương hỗ như Vanguard thường thu một mức phí rất hợp lý từ 0,10% đến 1,00% mỗi năm, nghĩa là với danh mục đầu tư trị giá 100.000 USD, bạn sẽ phải trả từ 100 USD đến 1.000 USD mỗi năm, tùy thuộc vào khoản đầu tư mà bạn thực hiện. Các công ty quản lý quỹ tương hỗ khác có thể tính chi phí cao tới 2,00% (trong các trường hợp hiếm thậm chí còn cao hơn!), tức là 2.000 USD tiền lãi đầu tiên không cần biết là từ giá tăng hay cổ tức hay từ đâu, mỗi năm nó sẽ chạy thẳng vào túi của công ty quản lý quỹ chứ không phải bạn.

Sẽ rất khó để bạn có thể thăng hoa nhanh nếu vướng phải kênh đầu tư ngốn nhiều chi phí như thế này. Tốt nhất là nên tránh xa nó ra ngay từ đầu.

Tương tự, bất cứ quỹ tương hỗ nào có lệ phí gia nhập và rút vốn thì hầu như đều là dấu hiệu xấu. Đừng nên rót vốn vào những quỹ này.

Mọi loại phái sinh và quyền chọn cổ phiếu (stock options) 

Đã từng có không biết bao nhiêu nhà đầu tư mới vào nghề mà hầu như chả biết gì về thị trường chứng khoán lại dự tính đầu cơ mua quyền chọn cổ phiếu hoặc hợp đồng tương lai. Những lựa chọn đó nhất định không phải là thứ dành cho những “tay mơ” chưa đủ kinh nghiệm để mà nghĩ đến, chứ đừng nói là mua. Trong những trường hợp hiếm hoi, chỉ cần loại chứng khoán cơ sở dịch chuyển một chút trong ngắn hạn thôi là có thể dẫn đến những tổn thất rất lớn, thậm chí còn khiến bạn phá sản. Khoản lỗ mà bạn phải chịu có thể không chỉ giới hạn ở số tiền mà bạn đầu tư. Khi bạn rót vào 10.000 USD thì rất có khả năng bị nhận lại khoản nợ tận 100.000 USD nếu bạn chọn sai kênh đầu tư vướng tỷ lệ đòn bẩy cao.

Các loại cổ phiếu có kèm theo nhiều “ẩn số”

Nếu bạn đang cân nhắc mua thêm cổ phiếu doanh nghiệp thì bạn cần phải nhanh chóng giải đáp được những khúc mắc như:

  • Công ty này đang làm về cái gì?
  • Công ty này kiếm tiền như thế nào?
  • Nếu kế hoạch trả lương hưu của công ty này kết thúc hoặc thiếu nguồn tiền chi trả (nếu có) thì sẽ ra sao?
  • Công ty này có sự kiện pha loãng cổ phiếu (phát hành thêm cổ phiếu) nào nổi bật không?
  • Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu là bao nhiêu?
  • Lợi nhuận thu về bền vững trên vốn chủ sở hữu là bao nhiêu?
  • Dựa trên ước tính cẩn thận từ một bản phân tích hoạt động kinh doanh chi tiết trong vòng 5 năm, 10 năm sắp tới thì mức kỳ vọng hợp lý cho lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu là bao nhiêu?
  • hiện tại có cao hơn so với lãi suất tiền gửi và tốc độ tăng trưởng không?

Nếu bạn không thể có được đáp án cho những câu hỏi đó cũng như một vài câu hỏi khác nữa thì tức là bạn đang đánh bạc đấy, không phải đầu tư đâu. Bạn sở hữu một cổ phiếu như vậy thì cũng chẳng khác gì một đứa trẻ non nớt chơi đùa với lửa bên cạnh bình gas vậy. Trước khi sẵn sàng và có đủ kiến thức, bạn nên cân nhắc kênh đầu tư khác như quỹ chỉ số với chi phí thấp chẳng hạn. Đầu tư kiểu “lơ ngơ” như vậy hầu như luôn luôn có lãi. Nói ra có lẽ bạn không tin, nhưng thực chất các nhà đầu tư thường quản lý tài chính rất tệ, vậy nên những ai ở tầm trung bình thường bị đánh giá thấp! Trên thực tế, mặc dù cũng có nhiều cổ phiếu có vẻ hấp dẫn khi nhìn về dài hạn nhưng bạn không nhất thiết phải đầu tư vào cổ phiếu mới làm giàu được. Luôn có những lựa chọn khác để bạn cân nhắc.

Các tổ chức tư nhân phức tạp được dàn dựng cho “mục đích” giảm tối đa tiền đóng thuế

Dường như lòng tham hầu như luôn khiến những người thông minh làm những trò ngu ngốc. Cứ mỗi một thập kỷ hoặc hơn sẽ xuất hiện một vài loại tổ chức hoặc loại chứng khoán mới trong đó họ hứa hẹn tiết kiệm tiền đóng thuế bằng những cách bí ẩn nào đó. Mặc dù người ta có thể thuê một đội ngũ kế toán và luật sư để giải quyết vấn đề thuế đấy, nhưng nó sẽ không đáng công sức đối với một người đang ôm khoản đầu tư hàng tỷ trong tâm thế vô vùng thoải mái đâu. Cục Thuế sẽ không can thiệp vào hệ thống này, và bạn cẩn thận coi chừng mất toi cả đống vốn chỉ để nộp tiền phí và tiền phạt đấy! Chúng tôi đã từng chứng kiến những kiểu dụ dỗ này áp dụng lên những “con cá” mắc câu, trong đó có cả một người đàn ông giờ đã bị phá sản.

Đừng làm mấy chuyện trốn thuế làm chi. Nó không đáng là bao so với những cạm bẫy ẩn đằng sau đâu. Đừng cố tỏ ra thông minh.

Trái phiếu rác và trái phiếu nước ngoài

Quả thực lãi suất ngân hàng (ở Mỹ) đã luôn ở mức thấp trong thập kỷ qua. Tệ nhỉ! Theo như cách nói của Benjamin Graham thì “người ta mất nhiều tiền vì cố chày cối ăn thêm một hai phần trăm lợi nhuận hơn là bị ăn cướp giữa đường”. Nếu mức lãi suất trái phiếu tăng từ 4% lên 8% thì nghe có vẻ hấp dẫn đấy, nhưng chắc chắn nhà đầu tư sẽ “hết vui” nếu biết nó đồng nghĩa với việc rủi ro vỡ nợ trái phiếu tương ứng sẽ tăng cao theo cấp số nhân. Trái phiếu rác thường đúng với cái tên của chúng, rác là rác.

Tương tự, khi bàn về trái phiếu bạn cũng nên loại bỏ trái phiếu nước ngoài ra khỏi danh sách đầu tư.

Cuối cùng, mọi thứ chúng ta làm cũng chỉ là để bảo vệ chính mình. Bảo toàn vốn trước rồi mới kiếm tiền sau. Nếu không, rất có thể công sức cả đời của bạn sẽ bay sạch chỉ bởi một hoặc hai quyết định ngu ngốc nào đó.

Theo Đăng Khoa