Định Luật Newton Trên Thị Trường Chứng Khoán Mỹ

49
Thời gian đọc: 6 phút

Bài học của Isaac Newton vẫn còn đó, mô hình tăng giá trên thị trường đều giống như nhau cả. Nhà đầu tư tốt nhất nên cẩn thận khi tham gia thị trường chứng khoán Mỹ.

Định Luật Newton Trên Thị Trường Chứng Khoán Mỹ

Câu chuyện sau có thể sẽ rất quen thuộc với nhiều người: một anh chàng thông minh nọ sở hữu một cổ phiếu vào tháng 3 ở mức 200 USD; bán nó vào tháng 6 với giá khoảng 600 USD; nhưng sau đó mua lại vào tháng 7 và tháng 8 với giá khoảng từ 900 đến 1.000 USD. Đến tháng 9, cổ phiếu quay trở lại mức 200 USD.

Có phải đó là Tesla của năm nay? Hay Yahoo vào năm 2000?

Thực ra, đó là trường hợp của nhà khoa học lừng danh Isaac Newton bị cuốn vào vòng xoáy mua bán cổ phiếu của South Sea. Đó là một công ty bị sụp đổ cách đây 300 năm cũng vào tháng 9 này. Ông đã mất số tiền tương đương hơn 3 triệu USD ngày nay. Newton là người đã phát kiến ra định luật thứ hai về quá trình chuyển động; rằng quán tính của một vật tỉ lệ thuận với lực tác động lên nó. Nhưng ông lại không biết rằng định luật này cũng đúng trong thế giới tài chính

Thị trường chứng khoán Mỹ lên cơn sốt

Khi chứng khoán bắt đầu tăng giá, giới đầu tư sẽ đổ xô tranh giành nhau mua vào. Những nhà đầu tư theo kiểu “gió chiều nào đổ theo chiều ấy” tin rằng nếu một cổ phiếu nào đó tăng giá, nó sẽ tiếp tục tăng mãi.

Nhưng thường thường sẽ có những yếu tố nóng sốt làm thổi phồng giá trị cổ phiếu; chẳng hạn như những khác biệt về mặt cấu trúc doanh nghiệp đánh lừa các nhà đầu tư nghĩ rằng giá cổ phiếu thực sự càng lúc càng tăng; hoặc có một tổ chức đầu tư nào đó lúc nào cũng rót vốn vào thêm, (mà theo ngôn ngữ trong giới tài chính gọi là “tiền ngu”). Có thể ví trường hợp này như một cái lò luyện kim loại khổng lồ; liên tục bơm oxy tươi vào để giữ cho ngọn lửa lúc nào cũng bùng cháy.

Kẻ có lỗi lớn nhất có lẽ là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ; đặc biệt là thời đại ngày nay với chính sách lãi suất 0% của họ. Chủ trương này không khác gì bơm thêm tiền nóng vào thị trường; khiến những nhà đầu tư kiểu “hùa theo đám đông” càng lúc càng táo tợn. Điều đó cũng hợp lý; nhưng đó chỉ là một phần của toàn bộ vấn đề.

Nhà đầu tư luôn bị thu hút khi thị trường tăng giá vì họ cho rằng mình có lựa chọn thông minh khi tham gia vào, ngay cả khi đã muộn. Ai cũng đều quên rằng “cổ phiếu tăng giá không hẳn là vì những người mua nó có bộ óc thông minh.”

20200915 The Wall Street Journal Pham Dang Khoa Law pic - Định Luật Newton Trên Thị Trường Chứng Khoán Mỹ
Định Luật Newton Trên Thị Trường Chứng Khoán Mỹ

Tâm lý đám đông tạo ra quán tính chuyển động trong thị trường tài chính

Bằng cách nào đó, máu đỏ đen của nhà đầu tư trước đây thậm chí còn hăng hơn. Vào năm 1929, bạn có thể mua cổ phiếu với khoản trả trước chỉ 5%; trong khi giới hạn ký quỹ là 50% ở thời nay. Ngay cả những người nổi tiếng như danh hài một thời ở Mỹ Groucho Marx cũng hùa theo đám đông và thua lớn khi cổ phiếu trượt giá.

Những năm 1960 và 1970 thì có sự kiện bong bóng Nifty Fifty. Vào thời đại năm 1987, đồng USD đang tăng giá. Những nhà đầu tư Nhật Bản luôn sẵn sàng mua bất cứ cổ phiếu nào không bị trói buộc.

Một câu chuyện kể rằng một nhà đầu tư tại công ty bảo hiểm lớn của Nhật Bản yêu cầu một nhà phân tích chiến lược thị trường gửi cho ông danh sách 20 cổ phiếu được yêu thích nhất. Sau khi nhận danh sách đó, nhà đầu tư đưa lại; nói nhà phân tích hãy mua cho ông ta 100.000 cổ phiếu mỗi loại.

Khi bong bóng tài chính vỡ

Vào năm 2000, nhiều người từng nhận xét rằng “Các cổ phiếu Internet chưa được định giá đúng mức.” Thông qua chuẩn mực giao dịch mới, Nasdaq không còn đủ tính thanh khoản. Qua đó, giới phân tích có thể tùy ý tâng bốc một cổ phiếu nào đó; và rồi nó sẽ tăng đến 20 điểm. Ngoài ra, khi có một lượng lớn những đợt chào bán công khai lần đầu kèm theo giới hạn cấm bán cổ phần trong sáu tháng, các hoạt động giao dịch chứng khoán rõ ràng bị mất cân bằng giữa cung và cầu.

Đợt suy thoái tài chính năm 2008 có nhiều nguyên nhân gây ra. Nhưng có lẽ nguyên nhân lớn nhất là thị trường không đủ khả năng định giá đúng mức các công cụ phái sinh mới ra đời. Điều đó có nghĩa là cuộc chơi vẫn cứ diễn ra suôn sẻ, dù nhiều vấn đề đã bắt đầu âm ỉ phát sinh.

Định Luật Newton Trên Thị Trường Chứng Khoán Mỹ

Sự chuyển dịch trong đại dịch năm 2020

Đến màn thăng hoa của năm nay, giá trị của Tesla đạt gần mốc 500 tỷ USD một vài tuần trước; mặc dù họ không có lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh. Đây có thể là giai đoạn cuối của một chu kỳ tăng trưởng dài hạn bắt đầu từ năm 2009 đối với các cổ phiếu công nghệ; (kèm theo rất nhiều lần mất giá trong suốt chặng đường này). Nhưng không ngờ, dịch Covid đã khiến mọi người phải ở nhà và chỉ có thể tập trung vào những thứ liên quan đến công nghệ.

Hơn nữa, chẳng có môn thể thao nào để người ta cá cược. Vậy nên, các hoạt động giao dịch trong ngày (day trading) có lẽ là thú tiêu khiển duy nhất; thậm chí còn được khuyến khích bởi nhà sáng lập trang blog Barstool Sports (một trang chuyên đưa tin về thể thao tại Mỹ).

13 triệu nhà đầu tư mới vào nghề trên ứng dụng Robinhood nay đã có cơ hội mua phần lẻ của cổ phiếu; tự tin giao dịch mà không phải đóng phí hoa hồng. Mọi hoạt động đó đều được tiến hành thông qua khung giao diện giống như trò chơi điện tử; trên đó có hẳn nút “Trade” lớn màu xanh lá cây.

Liệu bong bóng tài chính có lặp lại?

Nhiều nhà đầu tư chỉ biết chạy theo xu thế ngày nay cũng cố bám vào những doanh nghiệp có chia tách cổ phiếu; và việc chia tách thực sự không tạo nên tác động gì đối với giá trị thị trường của doanh nghiệp. Trường hợp tương tự cũng xảy ra với những công ty mới được niêm yết trong các chỉ số như S&P 500. Isaac Newton hẳn sẽ có thể lý giải về mặt toán học cho hiện tượng này.

Nhưng liệu như vậy có đủ để làm giá cổ phiếu tăng vọt? Có lẽ là có. Nhưng đầu tháng này, một trong những thủ phạm bơm thêm tiền nóng vào thị trường đã lộ mặt.

SoftBank – một tập đoàn vốn khét tiếng là đầu tư thua lỗ hàng tỷ USD khi rót vốn cho WeWork – đã chi 4 tỷ USD mua các quyền chọn mua cổ phiếu công nghệ. Trong đó, số cổ phiếu liên quan có tổng giá trị khoảng 50 tỷ USD. Những công ty đã bán cho SoftBank quyền chọn phải tự bảo vệ rủi ro cho chính họ bằng cách mua những cổ phiếu có liên quan đó khi chúng tăng giá.

Vậy vòng luẩn quẩn ở đây là gì? Đáp án cũng giống như tất cả các sự kiện bong bóng tài chính trước. Chúng đều kết thúc khi nguồn tiền cạn kiệt.

Tạm kết

Tuần trước, thị trường chứng khoán trải qua một giai đoạn chông gai gập ghềnh. Nhiều người vẫn sẽ còn bám trụ theo. Nhưng khi có lượng lớn tiền mặt được bơm vào thị trường, tốt nhất là nên để cho những kẻ nhập cuộc cuối cùng trở thành những kẻ thoái lui cuối cùng.

Có một câu ngạn ngữ xa xưa khác trên Phố Wall là: “Bạn phải biết run tay mỗi khi đặt lệnh mua cổ phiếu”. Tương tự, nếu bạn ra quyết định mua/bán một cổ phiếu nào đó, đừng chỉ là kẻ chạy theo xu thế của đám đông.

Đăng Khoa – Theo Wall Street Journal

Xem thêm: Thị Trường Chứng Khoán Mỹ Vừa Đắt Đỏ Lại Vừa Dễ Đầu Tư