Các Khái Niệm Về Chứng Khoán

65

Đây là các khái niệm cơ bản và cách vận hành của thị trường chứng khoán, cho phép bạn mua và bán cổ phiếu của các công ty bạn thích chỉ bằng một cú kích chuột.

Cách thị trường chứng khoán vận hành

Có thể bạn đã nghe nói rằng đầu tư vào cổ phiếu là một cách tuyệt vời để tạo ra sự giàu có theo thời gian, và điều đó chắc chắn là đúng. Nhưng bạn có thực sự biết thị trường chứng khoán vận hành ra sao không? Hoặc điều gì khiến thị trường chứng khoán khác với sàn giao dịch chứng khoán hoặc chỉ số chứng khoán? Nếu bạn tò mò thì dưới đây là bản mô tả chi tiết các nội dung cơ bản về thị trường chứng khoán, sàn giao dịch chứng khoán và chỉ số chứng khoán.

Thị trường chứng khoán vận hành như thế nào?

Cổ phiếu, còn được gọi là tài sản vốn hoặc chứng khoán vốn, đại diện cho quyền sở hữu trong các công ty quyết định phát hành cổ phiếu của mình ra công chúng.

Thị trường chứng khoán tạo điều kiện thuận lợi để hoạt động mua và bán này diễn ra giữa các nhà đầu tư cá nhân, nhà đầu tư tổ chức và công ty. Có hai thành phần của thị trường chứng khoán – thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp.

  • Thị trường sơ cấp: Đây là nơi diễn ra giao dịch đầu tiên của một cổ phiếu, thông qua quá trình gọi là chào bán công khai ra công chúng, hoặc IPO. Thị trường này là nơi công ty bán cổ phần, hoặc một phần của công ty, cho các nhà đầu tư để huy động vốn. Hoạt động chào bán ban đầu này diễn ra trên thị trường sơ cấp.
  • Thị trường thứ cấp. Sau khi IPO diễn ra, hầu như tất cả các giao dịch chứng khoán tiếp theo diễn ra giữa các nhà đầu tư – nghĩa là công ty không tham gia vào nữa. Các sàn giao dịch chứng khoán, như Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE) hoặc Nasdaq, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động mua và bán cổ phiếu giữa các nhà đầu tư được diễn ra.
  • Phần lớn các giao dịch chứng khoán diễn ra trên thị trường thứ cấp giữa các nhà đầu tư. Điều đó có nghĩa là nếu bạn muốn mua cổ phần của Microsoft (NASDAQ: MSFT) và bấm vào nút “mua” thông qua trang web của nhà môi giới, bạn đang mua cổ phần mà một nhà đầu tư khác đã quyết định bán – không phải từ chính Microsoft.

Làm thế nào để xác định giá trên thị trường chứng khoán?

Giá cổ phiếu trên các sàn giao dịch được điều chỉnh rất đơn giản và rõ ràng thông qua cung và cầu. Tại bất kỳ thời điểm nào, người ta luôn sẵn sàng trả mức giá mua tối đa và mức giá bán tối thiểu. Hãy nghĩ về giá cổ phiếu như một cuộc đấu giá, với một số nhà đầu tư bỏ thầu giá mua trong khi các nhà đầu tư khác sẵn sàng bán.

Nếu nhu cầu về một cổ phiếu tăng, các nhà đầu tư sẽ mua cổ phiếu nhanh hơn tốc độ muốn bán cổ phiếu của người bán. Mặt khác, nếu càng có nhiều nhà đầu tư bán một cổ phiếu hơn là mua vào, giá thị trường của cố phiếu sẽ giảm.

Hiểu xa hơn, điều quan trọng là phải cân nhắc làm sao để mua hoặc bán một cổ phiếu mà bạn sở hữu thế nào. Và đó là nơi các nhà tạo lập thị trường xuất hiện.

Các nhà tạo lập thị trường đảm bảo luôn có người mua và người bán

Để đảm bảo rằng luôn có một thị trường thanh khoản cho hoạt động trao đổi cổ phiếu, các cá nhân được biết đến như nhà tạo lập thị trường đóng vai trò trung gian giữa người mua và người bán. Các nhà tạo lập thị trường mua và nắm giữ cổ phiếu và liên tục liệt kê các báo giá mua và bán của mã cổ phiếu. Giá chào mua cao nhất tại bất cứ thời điểm nào do nhà tạo lập thị trường liệt kê được biết đến như giá mua (bid) và giá chào bán thấp nhất được gọi là giá bán (ask). Sự khác biệt giữa hai mức giá được gọi là chênh lệch (spread).

Lý do chính cho việc sử dụng hệ thống tạo lập thị trường thay vì chỉ đơn giản cho phép các nhà đầu tư trực tiếp mua và bán cổ phiếu với nhau là để đảm bảo luôn có người mua phù hợp với mọi người bán và ngược lại. Nếu bạn muốn bán một cổ phiếu, bạn không cần đợi cho đến khi có người muốn mua chính xác số cổ phiếu bạn muốn bán – một nhà tạo lập thị trường sẽ mua chúng ngay lập tức.

Điều gì xảy ra khi bạn mua một cổ phiếu?

Các nhà đầu tư phải thực hiện các giao dịch mua hoặc bán cổ phiếu thông qua một nhà môi giới, hiểu một cách đơn giản là một thực thể được cấp phép để giao dịch cổ phiếu trên một sàn giao dịch. Một nhà môi giới có thể là người thật, người trên thực tế sẽ thực hiện các lệnh mua và bán theo yêu cầu của bạn, hoặc phổ biến hơn có thể là một nhà môi giới trực tuyến, qua đó xử lý toàn bộ giao dịch một cách tự động.

Khi bạn mua một cổ phiếu, bạn có thể hiểu quy trình đơn giản như sau:

  • Bạn nói với nhà môi giới tên và số lượng những mã cổ phiếu bạn muốn mua.
  • Nhà môi giới của bạn chuyển đơn đặt hàng của bạn lên thị trường và một nhà tạo lập thị trường bán cho bạn cổ phiếu với giá thị trường hiện tại.
  • Các cổ phiếu sau đó được gửi đến tài khoản của bạn.

Chỉ số chứng khoán theo dõi thị trường chứng khoán ra sao?

Bạn có thể đã nghe những phát biểu như “thị trường tăng điểm” hoặc một cổ phiếu “đánh bại thị trường”. Thông thường, khi thảo luận về thị trường chứng khoán, mọi người hiểu khái quát “thị trường” là một chỉ số chứng khoán. Các chỉ số chứng khoán, như S&P 500 hoặc Chỉ số công nghiệp Dow Jones, đại diện cho hiệu suất của một nhóm cổ phiếu lớn (nhưng thường không phải toàn bộ sàn giao dịch chứng khoán) và được sử dụng làm chuẩn để so sánh hiệu suất của từng cổ phiếu hoặc toàn bộ danh mục đầu tư. Ví dụ, chỉ số S&P 500 theo dõi hiệu suất của 500 công ty giao dịch công khai lớn nhất tại Mỹ.

Các chỉ số là một cách thuận tiện để thảo luận về diễn biến tương đối của thị trường, nhưng chúng không thể hiện đầy đủ toàn bộ thị trường chứng khoán.

Các thuật ngữ thường bị hiểu sai

Có ba thuật ngữ khác nhau ở đây với ý nghĩa tương tự và thường bị hiểu sai. Một thị trường chứng khoán đề cập đến quá trình các nhà đầu tư mua và bán cổ phiếu với nhau. Sàn giao dịch chứng khoán là trung gian kết nối người mua với người bán, chẳng hạn như NYSE. Một chỉ số chứng khoán là một đại diện số của một nhóm các cổ phiếu được sử dụng để theo dõi hiệu suất chung của toàn bộ nhóm cổ phiếu đó.

Hậu Dương – Theo fool

>>> Xem thêm: Thị Trường Chứng Khoán Vận Động Thế Nào [Phần 1]