Bật Mí Các Loại Lệnh Giao Dịch Chứng Khoán

139

Trong bài hướng dẫn từng-bước-một về giao dịch chứng khoán này dành cho người mới khởi đầu, là một phần trong hướng dẫn về giao dịch cổ phiếu trực tuyến, bạn sẽ tìm hiểu về các loại lệnh giao dịch chứng khoán khác nhau mình thể đặt ra với nhà môi giới trực tuyến.

Các Loại Lệnh Giao Dịch Chứng Khoán

13 loại lệnh giao dịch chứng khoán chính

Sau khi chọn một nhà môi giới chứng khoán, bạn sẽ muốn bắt đầu giao dịch cổ phiếu. Trước khi thực hiện thao tác đó, bạn nên tìm hiểu qua 13 loại lệnh giao dịch mình có thể đặt trực tuyến và trường hợp sử dụng đi kèm.

Có thể bạn sẽ không dùng hết tất cả các loại lệnh đâu, nhưng cũng chẳng biết được. Biết rõ và đầy đủ những lựa chọn mình có sẵn vẫn là một điều tốt.

  1. Lệnh Thị trường (Market)

SENSEX NSE nifty BSE Stock market  - Bật Mí Các Loại Lệnh Giao Dịch Chứng Khoán

Lệnh thị trường là loại đơn giản nhất về giao dịch chứng khoán bạn có thể đưa ra với bên môi giới. Ví dụ, nếu bạn muốn mua hoặc bán 100 cổ phiếu cùng loại, số lượng này sẽ được chuyển đến sàn giao dịch, lệnh sẽ được thực hiện với mức giá hiện hành.

Loại giao dịch chứng khoán phổ biến và đơn giản nhất là qua lệnh thị trường. Lệnh thị trường cho thấy rằng bạn sẵn sàng chấp nhận bất kỳ mức giá nào được cung cấp khi giao dịch được thực hiện.

Hình dung là bạn muốn mua 100 cổ phần của Apple. Khi cổ phiếu đang giao dịch ở mức 181 USD khi bạn đặt lệnh thị trường, nếu mức giá phải trả chênh lệch một chút, có thể là 181,5 hay 180,6 USD thì cũng không đáng ngạc nhiên lắm. 

  1. Lệnh Giới hạn (Limit)

Lệnh này cho phép bạn đưa ra giới hạn cho mức giá cao nhất mình sẽ trả để mua một cổ phiếu hoặc là mức giá thấp nhất mình chấp nhận khi bán một cổ phiếu. Điểm khác biệt chủ đạo giữa lệnh thị trường và lệnh giới hạn đó là, lệnh giới hạn có thể sẽ không được thực hiện.

Hãy hình dung là bạn muốn mua cổ phiếu của U.S. Bancorp. Ban tin là mức giá 53,48 USD của cổ phiếu đang được định giá quá cao, và không muốn phải trả nhiều hơn 51 USD, vậy nên bạn đặt một lệnh giới hạn thực hiện ở mức giá 51 USD hoặc thấp hơn. Nếu giảm xuống mức đó, lệnh của bạn sẽ được tiến hành.

Có 3 điều bạn nên cân nhắc trước khi đưa ra lệnh giới hạn:

  • Giá cổ phiếu có thể sẽ không bao giờ giảm xuống (hoặc tăng lên) đến giới hạn mà bạn đưa ra. Kết quả là, lệnh của bạn có thể sẽ không bao giờ thực hiện được.
  • Lệnh giới hạn được tiến hành theo thứ tự chúng được nhận. Có khả năng là cổ phiếu bạn đang muốn mua (hay bán) sẽ chạm đến mức giá bạn đưa ra nhưng giao dịch vẫn không hoàn tất vì giá cổ phiếu đã dao động lên khỏi (hoặc xuống dưới) mức giới hạn của bạn trước khi giao dịch có thể diễn ra. Vấn đề này giờ đây đã ít diễn ra hơn với giao dịch trực tuyến, so với thời gian trước kia khi người ta phải liên lạc sang bên môi giới để đặt lệnh giao dịch.
  • Nếu như cổ phiếu đột ngột trượt giá, lệnh giao dịch của bạn sẽ được thực hiện tại mức giá giới hạn mà bạn đã đưa ra. Hãy tưởng tượng trường hợp CEO của ngân hàng đột nhiên từ chức, hay có tin xấu nào đó bỗng dưng xuất hiện, và giá cổ phiếu của U.S Bancorp giảm xuống còn 45 USD. Khi giá cổ phiếu sụt giảm như vậy thì lệnh mua của bạn đã được tiến hành. Vậy là bạn bị lỗ mất 6 USD cho mỗi cổ phiếu. 
  1. Lệnh Tất-cả-hoặc-không (All-or-None/AON)

Khi mua một số lượng đáng kể cổ phiếu của một công ty, có thể sẽ phải mất một lúc để lệnh hoàn thành, vì vậy có thể bạn sẽ phải trả các mức giá khác nhau cho những phần khác nhau của lệnh. Để tránh tình huống như vậy, bạn có thể đặt một lệnh tất-cả-hoặc-không (AON), điều này yêu cầu cổ phiếu phải được mua trong một giao dịch duy nhất hoặc là hoàn toàn không mua.

Tuy nhiên, điều đó cũng có nghĩa là lệnh của bạn có thể không được tiến hành nếu như không có đủ cổ phiếu có sẵn để đáp ứng. Không giống như hai lệnh giao dịch tương tự tiếp theo, lệnh AON có hiệu lực cho đến khi bạn tự hủy, còn không thì lệnh sẽ được thực hiện.

  1. Lệnh Thực-hiện-toàn-bộ-hoặc-hủy-bỏ (Fill-or-Kill/FOK)

Một lệnh FOK cần phải được thực hiện hết toàn bộ ngay lập tức hoặc không thì sẽ mất hiệu lực (bị hủy bỏ). Điều này có nghĩa là lệnh FOK sẽ không bao giờ được thực hiện một phần.  

stock shutter 1200 - Bật Mí Các Loại Lệnh Giao Dịch Chứng Khoán

  1. Lệnh Ngay-lập-tức-hoặc-hủy-bỏ (Immediate-or-Cancel/IOC)

Khác biệt mấu chốt giữa lệnh này là lệnh FOK đó là, IOC cho phép một phần nhất định của lệnh được hoàn thành. Khi cổ phiếu không còn sẵn ở mức giới hạn hay giá tốt hơn, việc mua và bán dừng lại ngay lập tức, và lệnh được hủy bỏ.

  1. Lệnh Dừng (Stop)

Theo cách nói thông thường, lệnh dừng hoặc dừng giới hạn được biết đến với tên gọi các lệnh “ngưng lỗ / cắt lỗ” bởi vì người giao dịch trong ngày và các nhà đầu tư khác dùng chúng để chốt lời từ những giao dịch sinh lãi. Hãy cùng xem qua lệnh dừng trước.

Một lệnh dừng sẽ tự động chuyển hóa thành một lệnh thị trường khi mức giá định trước – là mức giá dừng – đạt được. Tại đây, các quy tắc thông thường của lệnh thị trường được áp dụng: lệnh chắc chắn sẽ được tiến hành, nhưng bạn sẽ không biết được giá của cổ phiếu. 

  1. Lệnh Dừng giới hạn

Ngược lại, một lệnh dừng giới hạn sẽ tự động chuyển thành một lệnh giới hạn khi đạt được giá dừng. Với các lệnh giới hạn khác, lệnh dừng giới hạn có thể thực hiện được hoặc không tùy thuộc vào biến động giá của chứng khoán.

  1. Lệnh Bán khống

Bán khống cổ phiếu là thao tác có thể mang lại lợi nhuận nếu như bạn dự đoán chính xác sự sụt giảm giá trị của một cổ phiếu mình không sở hữu. Ví dụ, bạn nghĩ cổ phiếu của General Electric đang được định giá quá cao ở mức 12,5 USD. Để lợi dụng tình huống này, bạn có thể “đi mượn” rồi bán một lượng cổ phiếu loại đó tại mức giá mà bạn tin là đã được “thổi phồng”.

Bạn nhập một lệnh bán khống 1000 cổ phiếu đó, mượn giá trị 12.500 USD (của 1000 cổ phiếu x 12,5 USD), bán chúng trên thị trường mở, và thu hồi tiền mặt.

Nếu giá cổ phiếu sau đó đúng là có giảm, bạn có thể sử dụng lệnh tiếp theo sau đây để hoàn tất việc bán khống và tạo ra lợi nhuận.

  1. Lệnh Mua để cân bằng (Buy to Cover)

Giả sử rằng giá trị cổ phiếu GE ở trên diễn biến theo đúng như những gì bạn dự đoán, và rơi xuống còn 10,5 USD cho mỗi cổ phiếu. Bạn sẽ đặt loại lệnh được biết đến là mua để cân bằng, nhằm hoàn thành việc bán khống.

Lệnh mua để cân bằng sẽ mua lại 1000 cổ phiếu với giá trị 10.500 USD và trả lại số cổ phiếu bạn mượn về cho nhà môi giới trực tuyến. Bởi vì bạn đã mua số cổ phiếu này với giá ít hơn 2000 USD so với giá bán đi, bạn sẽ có thêm 2000 USD về tay mình.

Đây là một số luật quan trọng về việc bán khống:

  • Để bán khống, bạn phải có quyền giao dịch ký quỹ trong tài khoản môi giới của mình. Điều này có nghĩa là, nếu muốn thì bạn có thể giao dịch với số tiền cao hơn tiền thực trong tài khoản,
  • Bạn phải duy trì đủ sức mua trong tài khoản để có thể thực hiện một lệnh mua để cân bằng cho việc bán khống. Nếu giá của cổ phiếu bạn bán khống tăng lên mà không còn đủ tiền trong tài khoản để mua về lại, bạn sẽ nhận được yêu cầu bổ sung ký quỹ – một yêu cầu từ phía môi giới, đề nghị bạn bổ sung tiền mặt hoặc chứng khoán vào tài khoản để có đủ khả năng cân bằng giao dịch.
  1. Lệnh giao dịch chứng khoán: Lệnh Trong Ngày (Day Order)

Hai loại lệnh tiếp theo đặc trưng bởi thời gian có hiệu lực của giao dịch: trong ngày và có giá trị cho-đến-khi-hủy-bỏ. Hãy cùng xem qua lệnh trong ngày trước.

Lệnh trong ngày là chính như tên gọi của nó: có hiệu lực cho đến khi kết thúc phiên giao dịch thông thường trong ngày – lúc 4h chiều theo Múi giờ miền Đông (Bắc Mỹ) – đến thời điểm này lệnh sẽ được hủy bỏ. Tất cả các lệnh thị trường đều được thực hiện là lệnh trong ngày. 

  1. Lệnh Có-giá-trị-cho-đến-khi-hủy-bỏ (Good-Til-Canceled/GTC)

Một lệnh loại này sẽ vẫn có hiệu lực cho đến khi xuất hiện 1 trong 3 điều dưới đây:

  • Lệnh được hoàn tất toàn bộ.
  • Bạn hủy lệnh.
  • Một khoảng thời gian nhất định, được quyết định bởi phía môi giới trực tuyến của bạn, đã trôi qua.

Sử dụng lệnh giao dịch chứng khoán này có đi kèm theo rủi ro:

  • Bạn có thể quên mất là mình đã đưa ra lệnh này.
  • Nếu bạn đặt một giao dịch lớn với trạng thái GTC, bạn có thể sẽ phải trả một khoản tiền hoa hồng cho mỗi ngày mà lệnh của bạn được hoàn tất một phần. Mặt khác, nếu lệnh được hoàn thành trong nhiều giao dịch trong 1 một ngày duy nhất, phía môi giới nên tính phí cho 1 lần giao dịch mà thôi.
  1. Lệnh Dừng cắt lỗ (Trailing Stop)

stock market 836258860 5bed7cb246e0fb0026f6c83d - Bật Mí Các Loại Lệnh Giao Dịch Chứng Khoán

Một cách để tự động bảo vệ lợi nhuận và giới hạn thua lỗ đó là đặt một lệnh dừng cắt lỗ. Với loại này, bạn đưa ra một mức giá dừng, có thể là thay đổi về điểm hoặc là một mức % của giá trị thị trường hiện tại.

Viễn cảnh khi bạn mua vào 500 cổ phiếu

Hãy tưởng tượng là bạn mua 500 cổ phiếu của Coca-Cola với mức giá 50 USD / cổ phiếu. Giá hiện tại là 58 USD. Bạn muốn chốt lời ít nhất là 5 USD cho mỗi lợi nhuận đã kiếm được từ một cổ phiếu nhưng muốn tiếp tục nắm cổ phiếu đó, hy vọng là sẽ kiếm lời thêm từ những đợt tăng giá sau. Để đạt được mục tiêu này, bạn có thể đặt một lệnh dừng cắt lỗ với giá trị dừng là 3 USD mỗi cổ phiếu.

Nếu giá cổ phiếu diễn biến đúng như những gì bạn hy vọng, lệnh của bạn sẽ được giữ lại trên sàn và tự động điều chỉnh lên khi giá của cổ phiếu Coca-Cola tăng thêm. Tại thời điểm mà lệnh dừng cắt lỗ được đặt, bên môi giới của bạn sẽ biết rằng họ sẽ bán cổ phiếu nếu như giá cổ phiếu rơi xuống dưới mức 55 USD (58 USD giá trên thị trường hiện tại – 3 USD mức dừng cắt lỗ = 55 USD cho giá bán)

Hãy hình dung là giá cổ phiếu Coca-Cola tăng đều lên mức 62 USD. Bây giờ, lệnh dừng cắt lỗ tự giữ nhịp và sẽ chuyển thành một lệnh thị trường ở mức 59 USD (62 USD của giá trên thị trường hiện tại – 3 USD dừng cắt lỗ = 59 USD cho giá bán). Điều này sẽ mang lại lợi nhuận 9 USD cho mỗi cổ phần.

  1. Lệnh Đóng khung giá (Bracketed Orders)

Lệnh Đóng khung giá thì đi thêm một bước so với lệnh dừng cắt lỗ. Hai loại lệnh này giống nhau ở chỗ, bạn đặt ra một lệnh dừng cắt lỗ dưới dạng là một khoảng % hoặc là một số lượng cố định dưới mức giá của cổ phiếu. Tuy nhiên, bạn cũng có thể đưa ra thêm một giới hạn ở trên, nếu đạt được mức giới hạn trên này thì cổ phiếu sẽ được bán.

Quay lại với ví dụ với Coca-Cola, giờ ta hãy giả định là bạn đặt một lệnh đóng khung giá với mức dừng cắt lỗ là 3 USD mỗi cổ phiếu, và một mức giới hạn trên là 65 USD cho mỗi cổ phiếu. Lệnh đóng khung giá sẽ vận hành giống như lệnh dừng cắt lỗ, với khoảng dừng cắt lỗ tự động điều chỉnh khi giá cổ phiếu tăng lên. Khác biệt duy nhất đó là nếu giá cổ phiếu Coca-Cola chạm mốc 65 USD, lệnh đóng khung giá sẽ tự chuyển thành một lệnh thị trường, đồng thời sẽ được thực hiện tự động.

>>> Xem thêm: Quy Tắc Quản Lý Vốn 2% – Bí Quyết Thành Công Cho Các Nhà Đầu Tư Chứng Khoán

Minh Thanh – Theo thebalance