Tổng Thống Trump: Những Dòng Tweet Tác Động Ra Sao Tới Forex, Thị Trường Và Cổ Phiếu? (Phần 1)

185
Thời gian đọc: 14 phút

Mạng xã hội Twitter đã tạo ra một cuộc cách mạng về tương tác giữa người với người. Bằng cách chia sẻ nội dung được gói gọn trong 140 ký tự của một microblog (còn được biết đến với tên gọi “tweet”); người dùng có thể công bố tin tức, quảng cáo hàng hoá; hay đơn giản là giễu cợt những nhất trong ngày. Những dòng Tweet của tổng thống Trump liệu có ảnh hưởng?

Những Dòng Tweet Của Tổng Thống Trump Tác Động Ra Sao Tới Forex

Sự trỗi dậy của Twitter

Kể từ khi thành lập vào năm 2006, Twitter tăng trưởng chóng mặt về số lượng người dùng và độ phủ sóng. Vào tháng 1/2017, Twitter là mạng xã hội lớn thứ tư trên thế giới; sau Facebook, Google+ và Instagram. Các thông số về quy mô và phạm vi cơ sở khách hàng của Twitter dưới đây sẽ mang đến cho bạn cái nhìn rõ nét hơn về tầm ảnh hưởng tiềm năng của nó:

  • 100 triệu người dùng hàng ngày
  • 320 triệu người dùng hoạt động hàng tháng
  • 500 triệu tweet được đăng tải mỗi ngày
  • 77% tài khoản Twitter được lập bên ngoài nước Mỹ.

Với sức lan toả rộng khắp như vậy, Twitter đã trở thành công cụ truyền thông vô giá.

Giúp các chính trị gia trực tiếp truyền đạt các vấn đề chính sách và văn hoá tới cử tri của mình. Tổng thống thứ 45 của nước Mỹ, Donald J. Trump, dùng Twitter để truyền đạt tới công chúng nhiều chủ đề khác nhau. Hành động này của ông được những người ủng hộ ca ngợi và bị phe đối lập chỉ trích.

Việc tổng thống Trump thường xuyên dùng Twitter để thể hiện quan điểm. Về các công ty, quốc gia và chính sách thương mại sắp tới của Mỹ. Điều này chắc chắn đã giúp tài khoản Twitter của ông trở thành một thế lực có khả năng xoay chuyển thị trường.

Sự hiện diện của các nhà lãnh đạo thế giới trên Twitter

Trong lĩnh vực chính trị quốc tế, bên cạnh những nhà lãnh đạo kỳ cựu trực tiếp tham chính, các ứng cử viên cho các vị trí trong cơ quan công quyền cũng thường xuyên sử dụng Twitter. Dưới đây là một vài nhân vật trong số 66 nhà lãnh đạo thế giới lỗi lạc thường xuyên tương tác với đồng nghiệp và cử tri qua Twitter:

  • Nicolas Sarkozy: cựu Tổng thống Pháp
  • Dmitry Medvedev: Thủ tướng Nga
  •  Vladimir Putin: Tổng thống Liên bang Nga
  • Hugo Chavez Frias: Tổng thống Venezuela
  •  David Cameron: cựu Thủ tướng Anh
  •  Benjamin Netanyahu: Thủ tướng Israel

Tại Mỹ, Twitter là một công cụ cực kỳ phổ biến của các chính trị gia

Nó đã trở thành một phần cần thiết trong hoạt động của cơ quan công quyền. Khi mà tổng thống đương nhiệm và gần như mọi đại biểu Quốc hội đều thường xuyên sử dụng mạng xã hội này. Nhiều người cho rằng Twitter trở nên phổ biến trong giới chính trị như ngày hôm nay; là do cựu Tổng thống Barack Obama đã rất tích cực sử dụng mạng xã hội này trong suốt thời gian tại vị.

Nhất là trong hai cuộc bầu cử tổng thống năm 2008 và 2012.

Những kết quả mà Barack Obama đạt được nhờ vận dụng Twitter là minh chứng về giá trị mà mạng xã hội này đem lại cho một ứng cử viên vào cơ quan công quyền. Các ứng cử viên tổng thống Mỹ trong cuộc bầu cử năm 2016 đã đầu tư nguồn lực đáng kể. Vào việc xây dựng tài khoản mạng xã hội và thu nạp lượng người theo dõi khổng lồ trên Twitter:

  • Donald Trump: 21,8 triệu
  • Hillary Clinton: 12,6 triệu
  • Bernie Sanders: 5,07 triệu
  • Ted Cruz: 2,03 triệu[4]

Để so sánh, cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama có 83,3 triệu người theo dõi.

Tranh luận về đạo đức nghề nghiệp khi Tổng thống sử dụng Twitter

Tuổi đời tương đối ngắn ngủi của Twitter trong vai trò một kênh truyền thông chính khiến ảnh hưởng của nó tới tình hình kinh doanh và chính trị toàn cầu trở thành một đề tài thường xuyên được đem ra mổ xẻ. Bằng việc cung cấp một kênh có độ phủ sóng lớn để các đại biểu Quốc hội và Tổng thống Mỹ công bố tin tức và phát biểu ý kiến, ảnh hưởng tiềm năng của một tweet bất ngờ tới các thị trường tài chính toàn cầu đã trở thành một vấn đề gây tranh cãi nảy lửa.

Lịch sử sử dụng Twitter của một vị Tổng thống Mỹ rất ngắn ngủi

Tổng thống Trump mới chỉ là tổng thống tại vị thứ hai thường xuyên sử dụng mạng xã hội này. Sau người tiền nhiệm Barack H. Obama. Trong nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống George W. Bush không tham gia vào Twitter. Khi ấy vẫn còn ở giai đoạn sơ khai; Tổng thống Bill Clinton và George H.W. Bush còn không có cơ hội sử dụng mạng xã hội này (cả hai người này hiện đều tích cực sử dụng Twitter).

Những câu hỏi liên quan tới đạo đức nghề nghiệp của việc đưa ra một tuyên bố cá nhân có thể phản ánh một chính sách kinh tế trong tương lai đều xoay quanh hành động tweet trực tuyến trong phiên mở cửa thị trường. Một dòng tweet hoặc một nhận xét vu vơ có thể tác động rất lớn tới độ biến động trong ngày của các thị trường hợp đồng tương lai, chứng khoán hoặc forex.

Tác động của Twitter lên mức độ biến động của thị trường tài chính

Nhìn chung, thị trường tài chính không giỏi xoay xở trước những bất ngờ và bất trắc. Twitter mang tới cả hai yếu tố này. Và cứ định kỳ lại thổi bùng lên sự biến động ngắn hạn của một lượng lớn các công cụ tài chính được niêm yết công khai.

Một ví dụ tiêu biểu của hiện tượng này diễn ra vào năm 2013. Khi một tin giả về tình hình an nguy và sức khoẻ của Tổng thống Mỹ được công bố trên Twitter. Tài khoản Twitter của hãng tin AP bị tin tặc tấn công; và đăng tin sai lệch rằng Tổng thống Obama và các nhân viên Nhà Trắng bị thương trong hai vụ nổ khác nhau.

Khi được tung ra, dòng tweet này đã nhấn chìm thị trường chứng khoán Mỹ. Chỉ trong vài phút, chỉ số Trung bình Công nghiệp Dow Jones sụt 143,5 điểm. Ước tính giá trị chỉ số S&P 500 tạm thời bốc hơi 136 tỉ USD. Mặc dù thị trường hồi phục không lâu sau đó, song giới trader và đầu tư cũng đã có một phen hú vía. Rất nhiều trong số đó phải gánh chịu tổn thất lớn về vốn do những điều kiện bất lợi trên thị trường – hậu quả của cú hích trên tạo trên. 

Tấn công vào các tài khoản Twitter chính thức và thêu dệt tin tức sai lệch hiển nhiên là hành vi “chơi bẩn”

Song câu hỏi vẫn còn đó: liệu những cá nhân nắm giữ dữ liệu tài chính nhạy cảm có nên công khai ý kiến cá nhân và thông tin qua Twitter hay không.

Có hợp lẽ không khi một vị tổng thống đương nhiệm, một thành viên của Fed hay một CEO của công ty đại chúng đăng tải tweet về các chủ đề có thể xoay chuyển thị trường? Hành vi đó có được coi là thao túng thị trường không?

Tác động tới các nhà thầu của chính phủ

Một trong những khía cạnh thường xuyên gây tranh cãi nhất trong cuộc chạy đua thành công vào nhà trắng của Donald Trump và chính quyền của ông là việc ông sử dụng Twitter. Tổng thống Trump đã sử dụng mạng xã hội này kể từ năm 2009. Tới nay tài khoản của ông có hơn 20 triệu người theo dõi; và đã đăng tải hơn 30.000 tweet.

Là một người ủng hộ tích cực của Twitter, tổng thống Trump đề cao tính hiệu quả của mạng xã hội này; trong việc giúp ông trực tiếp tương tác với công dân Mỹ. Mà không cần thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng vốn có thiên kiến. Tuy nhiên, những người chỉ trích ông cho rằng văn phòng tổng thống Mỹ nên hạn chế đăng tải tweet mang tính cá nhân. Có thể gây tranh cãi hoặc kích động.

Dù là ủng hộ hay phản đối Trump, thì ít ai có thể làm ngơ trước tác động của tài khoản Twitter của ông lên giá trị định giá của một số mã chứng khoán nhất định.

Lịch sử các dòng tweet của tổng thống Trump

Vào tháng 12/2016, ngay sau khi kỳ bầu cử tổng thống kết thúc; chúng ta được chứng kiến các dòng tweet của tổng thống Trump đã tác động ra sao tới giá cổ phiếu các công ty nhà thầu của chính phủ. Đặc biệt trong lĩnh vực hàng không vũ trụ và quốc phòng.

Vào ngày 6/12/2016, Trunp đăng tải một tweet nêu mối quan ngại của ông về hợp đồng lắp ráp một chiếc máy bay thuộc không lực Air Force One giữa chính phủ và Boeing. Ông viết: “Boeing đang lắp ráp một chiếc Air Force One 747 cho các tổng thống tương lai, nhưng chi phí vượt xa tầm kiểm soát, hơn 4 tỉ USD. Huỷ đơn hàng!” .

Hậu quả là giá trị của cổ phiếu Boeing sụt 1%; trước e ngại về việc công ty này không được chính quyền mới ưu ái. Các hợp đồng hiện tại với chính phủ có thể bị vô hiệu hoá. Thực tế sau đó đã chứng minh rằng sự sụt giảm này chỉ là tạm thời. Khi mà cổ phiếu Boeing đã nhanh chóng tăng điểm trở lại; và kết thúc phiên ở mức không đổi so với ban đầu.

Tuyên bố gây chấn động ngành hàng không từ tổng thống Trump

Vào 12/12/2016, sau khi đưa ra tuyên bố về việc đối thủ của Boeing, Lockheed Martin, cam kết lắp ráp máy bay phản lực chiến đấu cho Không lực Hoa Kỳ, Trump đăng trên Twittwr như sau: “Chương trình F-35 và chi phí đã vượt xa tầm kiểm soát. Hàng tỉ đô la mua vật tư vào quân sự (và các đơn mua hàng khác) có thể và sẽ được tiết kiệm sau ngày 20/1″.

Tuyên bố này ngay lập tức làm chấn động ngành hàng không vũ trụ. Làm lung lay giá cổ phiếu của một số cái tên nổi bật:

  • Cổ phiếu của Lockheed Martin ngay tức thì bay hơi 4%. Ước tính trị giá 4 tỉ USD và chốt phiên giao dịch ngày 12/12 ở mức giảm 2%.
  • Cổ phiếu Boeing giảm 0,72%. Nhưng sau đó tăng trở lại và chốt phiên ở mức tăng 0,43%.
  • Cổ phiếu của General Dynamics giảm 2,87% trước khi tăng trở lại; và chốt phiên với mức tăng 0,94%.
  • ETF neo trên ngành công nghiệp quốc phòng – PowerShares Aerospace & Defense Portfolio và iShares U.S. Aerospace & Defense đều giảm 1% trong phiên này.

Trong một tweet khác vào ngày 12/12/2016, Trump một lần nữa khiến cổ đông của Boeing và Lockheed Martin đứng ngồi không yên.

“Dựa trên chi phí và bội chi khổng lồ cho chiếc F-35 của Lockheed Martin, tôi đã yêu cầu Boeing  price-out một chiếc F-18 Super Hornet tương đương!”. Giống với kịch bản của các tuyên bố trước đó, cổ phiếu của hai nhà thầu này đều biến động mạnh: 

  • Cổ phiếu Lockheed Martin giảm 2%, giá trị sụt giảm ước tính đạt 1,2 tỉ USD.
  • Cổ phiếu Boeing ngay lập tức tăng 0,5%.[9]
cổ phiếu của hai nhà thầu này đều biến động mạnh

Tác động tới các công ty đại chúng

Tác động của các dòng tweet mà Tổng thống Trunp đăng tải đối với thị trường chứng khoán là một chủ đề vẫn đang được tranh luận trong cộng đồng tài chính. Trader và nhà đầu tư ngày càng nhận thức rõ về ảnh hưởng tức thì của chúng tới thị trường.

Dường như không một công ty nào miễn nhiễm trước biến động giá do tweet của Trump tạo ra. Doanh thu của các nhà thầu quốc phòng như Boeing và Lockheed đều đến từ các hợp đồng với chính phủ, song điều này không đúng với phần lớn các công ty đại chúng. Dù ngành kinh doanh lõi của một công ty có quy mô lớn tới đâu, thì một khi được niêm yết công khai, cổ phiếu của họ không thể thoát khỏi tầm ảnh hưởng của những tuyên bố trên Twitter của Trump. 

Wall Street Journal đã thực hiện một nghiên cứu mang tên “Trump Target Index” về vấn đề này

Theo đó, có 12 cổ phiếu chịu tác động đáng kể từ các nội dung tweet của Trump trong giai đoạn bầu cử năm 2016 tới QI 2017. Ngay sau khi tweet được đăng tải, giá cổ phiếu của các công ty này đều sụt giảm trông thấy. Song chúng đều tăng điểm trở lại về mức ban đầu.

Giá cổ phiếu đều bình ổn trong dài hạn. Nhưng không phải mọi cổ phiếu đều phản ứng tích cực như vậy. Chẳng hạn, cổ phiếu Toyota Motor Corporation đã rớt giá trong một thời gian dài. Những dòng tweet của Trump đăng trước ngày nhậm chức về cách Toyota vận hành công việc kinh doanh đã gây hậu quả không hề nhỏ: “Toyota Motor nói rằng họ sẽ xây dựng một nhà máy mới ở Baja, Mexico để sản xuất xe Corolla cho Mỹ. KHÔNG ĐỜI NÀO! Xây nhà máy tại Mỹ hoặc phải trả nhiều thuế nhập khẩu.”

Toyota phải hứng chịu hậu qua nặng nề:

  • Giá vốn thị trường của cổ phiếu Toyota ngay lập tức bay hơi 1,2 tỉ USD chỉ trong vòng 5 phút sau khi dòng tweet trên được công bố.
  • Trong 6 tháng sau đó, cổ phiếu Toyota giảm 5%, tương đương khoảng 12 tỉ USD.

Hãng bán lẻ Nordstrom của Mỹ cũng trở thành tâm điểm trong tweet của Trump, song khá khẩm hơn nhiều so với Toyota. Sau khi hãng này thu hồi dòng sản phẩm thời trang của Ivanka Trump khỏi các cửa hàng, Tổng thống Trump tuyên bố như sau trên Twitter: “Con gái Ivanka của tôi đã bị @Nordstom đối xử không công bằng. Con gái tôi là một người tốt—luôn hướng tôi làm điều đúng đắn! Thật tệ hại!”

Trái ngược với Toyota, ảnh hưởng của phát ngôn này tới Nordstrom chỉ diễn ra trong ngắn hạn:

  • Cổ phiếu Nordstrom giảm 1% trong một phút sau khi tweet kia được đăng lên.
  • Nordstrom chốt phiên ở mức tăng 4,1%.

Gã khổng lồ thương mại điện tử Amazon cũng trở thành mục tiêu của hiện tượng Trump/Twitter

Trong một dòng tweet đăng tải vào tháng 8/2017, Trump củng cố quan điểm của ông về việc bảo vệ ngành sản xuất của nền kinh tế Mỹ thông qua một tweet chỉ trích biệc kinh doanh của Amazon: “Amazon đang gây thiệt hại cho các nhà bán lẻ phải đóng thuế. Các thị trấn, thành phố và bang trên toàn nước Mỹ đang bị tổn hại, nhiều công việc bị  mất!” Đây là cập nhật mới nhất trong một chuỗi tweet chất vấn việc tuân thủ luật thuế, ảnh hưởng chính trị và tác động chung của Amazon lên ngành bán lẻ Mỹ.

Sau đó, diễn biến của cổ phiếu Amazon như sau:

  • Ngay lập tức, cổ phiếu Amazon giảm 1%
  • Cơn bán tháo bộc phát này khiến giá trị thị trường của công ty tạm thời bay hơi 5,7 tỉ USD.

Nordstrom, Toyota và Amazon không phải là những công ty đại chúng duy nhất bị Trump chĩa mũi nhọn trên Twitter.

Dưới đây là các công ty tài chính có số má “vinh dự” được Trump trực tiếp nêu tên trên mạng xã hội này:

  • Intel (INTC)
  • Aetna (AET)
  • Humana (HUM)
  • Pfizer (PFE)
  • Merck (MRK)
  • Anthem (ANTM)

Đối với người tham gia thị trường, điều quan trọng là ý thức được nguy cơ gia tăng tính biến động của các loại chứng khoán liên đới trong một bài đăng trên Twitter. Dù tác động của nội dung do Tổng thống Mỹ đăng tải đối với tâm lý thị trường trong dài hạn có thể không đáng kể; song những biến động ngắn hạn trong giá cổ phiếu và giá trị thị trường có thể tăng cường rủi ro cho các trader đầu tư ngắn hạn hoặc nắm giữ một lượng lớn tài sản có ký quỹ.

Biến động tỉ giá

Giá trị của đồng tiền một quốc gia phụ thuộc vào nhiều yếu tố liên quan tới chính sách tiền tệ, sức khỏe nền kinh tế và triển vọng tăng trưởng của quốc  gia đó. Theo đó, bất cứ tuyên bố nào của Tổng thống Mỹ về thay đổi trong quan hệ ngoại giao và kinh kế giữa Mỹ và một quốc gia khác sẽ có ảnh hưởng rộng khắp tới giá trị tiền tệ toàn cầu. Khi các tuyên bố này được công bố trên Twitter, thị trường forex có thể phản ứng tức thì với cường độ lớn.

Có lẽ đồng tiền chịu ảnh hưởng lớn nhất từ các động thái trên Twitter của Trump là Peso Mexico. Quan hệ kinh tế và các thỏa thuận kinh doanh giữa Mexico và Mỹ là chủ đề nổi bật trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2016. Quan điểm được công bố rộng rãi của Trump về Mexico trong và sau chiến dịch tranh cử đã phát tín hiệu về sự thay đổi trong chính sách của Mỹ về nhập cư và thương mại.

Vào ngày 3/1/2017, Trump đã nêu quan điểm về hoạt động tại Mexico của ngành sản xuất ô tô trên Twitter như sau:

“General Motors đang gửi mẫu xe Chevy Cruze do Mexico lắp ráp xuyên biên giới mà không phải chịu thuế đại lý của Mỹ. Sản xuất tại Mỹ hoặc nộp nhiều thuế nhập khẩu!”

Hệ quả từ tuyên bố này phát sinh trên nhiều mặt:

  • Cổ phiếu GM lập tức tăng 1,69% sau tweet
  • Đối thủ Ford công bố kế hoạch hủy một cơ sở sản xuất đã đề xuất từ trước, mà theo đó, sẽ bơm 1,6 tỉ USD và tạo ra 2800 việc làm tại Mexico
  • Tỉ giá USD/MXN lập tức giảm 2% xuống còn mức thấp kỷ lục 21,619 MXN/USD.
  • Trong phiên kéo dài, giá MXN giảm 3,5% so với USD, khiến Ngân hàng trung ương Mexico Banxico phải ra tay can thiệp.

Rốt cuộc, tweet của Trump đã ra hiệu rằng các thông lệ kinh doanh được phép thực hiện trong thời gian ông tại vị có thể sẽ thay đổi. Kết quả là sự thay đổi ngoạn mục trong tính biến động và giá đồng nội tệ của một quốc gia hưởng lợi từ các thông lệ vốn có này. Một cách gián tiếp, giới trader và đầu tư forex sẽ đặt dấu hỏi lớn về triển vọng kinh tế của Mexico, mà câu trả lời chính là sự  giảm giá đồng tiền của quốc gia này.

Tác động tới Amazon và USPS

Vào tháng 3/2018, Tổng thống Trump đăng đàn Twitter và lên án thông lệ kinh doanh của gã khổng lồ bán lẻ trực tuyến Amazon. Sau khi nhắc lại các luận điểm trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016, ông cho hay các ưu đãi thuế và thỏa thuận không công bằng với dịch vụ thư tín USPS là nguyên nhân khiến chính phủ phải can thiệp theo hướng bất lợi cho Amazon.

Trong suốt tháng 3-4/2018, Trump thường xuyên phát biểu về chủ đề này trên Twitter. Mỗi dòng tweet được đăng lên đều khiến độ biến động nhảy vọt, khi bất trắc về các động thái sắp tới của chính phủ đối với Amazon lan rộng trên thị trường chứng khoán.

Dưới đây là một vài tweet của Tổng thống Trump được nhắc tới rộng rãi trong giai đoạn này và hệ quả của chúng trên thị trường:

29/3, 7h57 EST: “Tôi đã tuyên bố quan ngại của mình về Amazon rất lâu trước kỳ bầu cử. Không giống các [công ty] khác, họ nộp ít thuế hoặc không nộp thuế cho bang và chính quyền địa phương, sử dụng Hệ thống Thư tín của chúng ta như một Cậu bé Đưa thư (gây thiệt hại khổng lồ cho nước Mỹ), và khiến hàng ngàn nhà bán lẻ phải ngừng kinh doanh!” 

Kết quả tất yếu là độ biến động trong ngày của cổ phiếu Amazon gia tăng

Khi thị trường mở cửa, cổ phiếu Amazon giảm hơn 3,8% vào đầu phiên giao dịch. Sau đó cùng ngày, phát biểu từ Người Phát ngôn của Nhà Trắng đã xoa dịu lo ngại của nhà đầu tư. Cổ phiếu Amazon đảo chiều và chốt phiên ở mức tăng 1,1% so  với  đầu  ngày.

3/4, 9h55 EST: “Tôi đã đúng về việc Amazon khiến USPS thất thoát một lượng tiền khổng lồ khi đóng vai Cậu bé Đưa thư cho họ. Amazon nên trả các phí tổn này (plus) và không nên bắt Người đóng thuế Mỹ phải chịu. Hàng tỉ đô la.”

Trump đăng tải tweet này ngay sau khi thị trường mở cửa, khiến khối lượng giao dịch cổ phiếu Amazon tăng vọt. Ngay trước đó đó, giá cổ phiếu này tăng 1,4% trong phiên đầu ngày. Chỉ vài phút sau khi phát biểu này được đưa ra, cổ phiếu Amazon giảm xuống thấp hơn giá mở cửa, để rồi hồi phục và chốt phiên trong sắc xanh.

Các nhận định của Trump cũng tác động không nhỏ tới giá cổ phiếu và giá trị vốn hoá thị trường của Amazon trong trung hạn

Trong nhiều tuần sau những tweet dạo đầu, giá cổ phiếu Amazon giảm 7%. Tương đương 35,5 tỉ GBP giá trị vốn hoá thị trường. Tổng kết lại, lo ngại về các chính sách chưa ngã ngũ khiến cổ phiếu Amazon giảm hơn 12%; từ mức cao kỷ lục đạt được vào giữa tháng 3.

Sự sụt giá của cổ phiếu Amazon đã dấy lên nghi ngại về toàn ngành công nghệ. Kết quả là, mức độ biến động của chỉ số NASDAQ khá lớn trong giai đoạn cổ phiếu Amazon bị bán tháo ồ ạt. Trong thời gian Trump liên tục biên tweet vào cuối tháng 3 – đầu tháng 4/2018, chỉ số NASDAQ chứng kiến phản ứng gay gắt từ nhà đầu tư mà bằng chứng là thị phần của họ giảm 2%. 

Xem thêm: Những Dòng Tweet Của Donal Trump Tác Động Ra Sao Tới Thị Trường? (Phần 2)

Thu Trang- Theo FXCM